Eerwraak vaak te boek als 'gewone' moord

AMSTERDAM, DEN HAAG - De politie moet alle geweld dat te maken heeft met eerwraak als zodanig registreren. Dat zegt eerwraakonderzoeker Sezai Aydogan. In de Turkse wet wordt eerwraak nog steeds gebillijkt.

Aydogan, van het landelijk centrum tegen huiselijk geweld Transact, onderzocht de aanpak van eerwraak in Nederland. ,,Nu krijgen delicten niet het etiket 'eerwraak', terwijl zij daar wel onder vallen.'' Zoals de man die zijn vrouw van het balkon gooide omdat hij haar onkuis vond: geboekstaafd als 'gewone' moord. Zo bestaan over eerwraak onder Turken wat gegevens, maar niet over nieuwere groepen in Nederland, zoals Pakistanen en Afghanen.

De politie heeft een mager bemand Expertisecentrum Allochtonen, dat eens per week van een korps een vraag over eerwraak krijgt. Maar op zaken die zonder hulp van het centrum worden afgehandeld, is geen zicht. Aydogan: ,,Door registratie weet je: welke opleiding en economische positie hadden betrokkenen? Welke signalen waren er van tevoren?'' Korpsen moeten een draaiboek krijgen waarin staat hoe zij bij eerwraak moeten handelen.

Integratieminister Verdonk zal in november een plan presenteren om eerwraak aan te pakken. Zij en de Tweede Kamer toonden zich gisteren geschokt over het lot van het Almelose meisje, dat in Turkije werd doodgeschoten door haar vader. ,,Ik acht dit ontoelaatbaar. Ook de culturele achtergrond van deze misdaad kan naar mijn mening op geen enkele wijze leiden tot begrip of dienen als verzachtende omstandigheid'', zei Verdonk gisteren in de Tweede Kamer.

De Tweede Kamer eiste dat in inburgeringscursussen aandacht wordt besteed aan de ontoelaatbaarheid van eerwraak. Diverse fracties menen dat niet mag worden bezuinigd op opvang van bedreigde allochtone vrouwen.

Verdonk heeft de Nederlandse ambassade in Ankara en het openbaar ministerie aangespoord om de strafrechtelijke vervolging van de verdachte vader nauwlettend te volgen. Hij zit vast in Turkije. Volgens Verdonk zal het Turkse openbaar ministerie levenslang eisen tegen de man.

Maar dat zegt weinig, weet C. van Eck, die twee jaar gelden promoveerde op eerwraak onder Turken. In Turkije krijgen mannen die uit eerwraak een vrouwelijk familielid vermoorden, vaak slechts twee jaar cel. Daders kunnen zich beroepen op artikel 51, een wetsartikel dat 'hevige droefheid of provocatie' als verzachtende omstandigheid aanvoert. ,,En in Turkije hoeven veroordeelden maar de helft van hun straf uit te zitten.''

Turkse vrouwenorganisaties die dit soort rechtszaken volgen, zien dat rechters in een grote stad als Ankara meer oog hebben voor vrouwenrechten dan rechters in de provincie. De betrokken vader is vlakbij Ankara opgepakt.

Turkije schafte onlangs een 'overspelwet' af. Moord op een overspelige vrouw of haar minnaar werd volgens die wet bestraft met een achtste van de straf. Van Eck: ,,Met afschaffing van die wet wil Turkije tonen dat het klaar is voor de Europese Unie. Maar het is loos zolang artikel 51 blijft bestaan.''