Meeste rechtbankverslaggevers snappen vonnis niet

De helft van alle rechtbankverslaggevers begrijpt niet wat tijdens een rechtszaak wordt gezegd. Driekwart van de journalisten begrijpt het vonnis ook niet.

Dat blijkt uit een onderzoek van de Raad van de Rechtspraak. De rechters, die het onderzoek lieten doen door de Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR), toonden gisteren de resultaten op een themadag voor journalisten, persrechters en voorlichters.

De uitkomst is opvallend omdat journalisten na de zitting het publiek moeten vertellen waar de zaak over ging. Aan het onderzoek deden 95 rechtbankverslaggevers mee. De journalisten gaven verder aan een uiteindelijke uitspraak in een strafzaak redelijk te kunnen volgen, maar niet zodra die wordt uitgelegd door een persrechter.

9 procent van de verslaggevers zegt een rechtszaak bij te wonen om 'bij te dragen aan een positief beeld van de rechtspraak'. 32 procent zit erbij om 'het vertrouwen in de rechtspraak te vergroten', 13 procent voor 'het bieden van ontspanning'. Een minderheid rekent het tot haar taak het werk van de rechters te controleren. Opmerkelijk is dat voorlichters zeggen dat de pers juist aanwezig is voor de 'controle op een eerlijke procesgang'.

Persrechters, -voorlichters en journalisten gaven verder aan de rechtbankverslaggeving vaak tendentieus, te kort en zelfs onjuist te vinden. Met name televisieverslaggevers zouden soms het verschil niet kennen tussen een officier van justitie en een rechter. Volgens de persrechters beschikken verslaggevers over te weinig juridische kennis om een goede vertaalslag te maken naar het publiek. Meer dan de helft van de journalisten zegt geen juridische scholing te hebben gehad, maar die wel te willen.

De persrechters, -voorlichters en journalisten zijn het over één ding eens: het belangrijkste van hun werk is het 'verschaffen van informatie over de behandeling van zaken'. Zorgelijk is dat 81 procent van de journalisten die informatie onttrekt aan een advocaat. Zij zeggen dit te doen omdat ze onder hoge druk werken en persrechters en -voorlichters niet goed bereikbaar zijn. Een definitieve publicatie van het onderzoek komt er begin volgend jaar.