De Hoop Scheffer wil de militaire druk op Irak niet verminderen

DEN HAAG - De oproep van zijn Belgische collega Louis Michel om de Navo-steun aan Turkije enkele dagen uit te stellen, tot na het tweede rapport van de VN-wapeninspecteurs in Irak, wordt door minister van buitenlandse zaken Jaap de Hoop Scheffer als 'inconsequent' van tafel geveegd.

Terwijl ook de Fransen en de Duitsers het Navo-noodplan voor Ankara beschouwen als voorbarige oorlogsvoorbereiding, omzeilt de Nederlandse regering die discussie in de verdeelde Navo. Op verzoek van de Turkse regering stuurt Den Haag alvast patriot-luchtverdedigingsraketten naar de Turks-Iraakse grens.

Voorbarig? Het is consistent, meent De Hoop Scheffer, die de noodzaak van meer militaire druk op Irak koppelt aan 'solidariteit' met een bondgenoot. Hij belegde gisteren een persconferentie om de Nederlandse voortvarendheid uit te leggen.

Heeft u hoop dat de verdeeldheid in de Navo en de Europese Unie snel is op te lossen? ,,Zelfs als je tegenstander bent van elk militair geweld in de kwestie Irak, kun je niet tegen een bondgenoot zeggen: die defensieve wapens krijg je niet. We kunnen Turkije moeilijk ontzeggen dat het land zich bedreigd voelt door Iraakse scudraketten'', meent de CDA-minister.

Aanvankelijk vroegen de Amerikanen Nederland om de patriots via het Navo-noodplan aan Turkije te leveren. Is het niet vreemd dat Nederland dwars door de ruzie heen een apart akkoord daarover met Turkije sluit?

De Hoop Scheffer: ,,Het was kennelijk een Turkse afweging om zich bedreigd te voelen en om dat verzoek aan ons te doen. Ik zie het verband niet met Michels pleidooi om een paar dagen te wachten. Er is een bondgenoot en die vraagt Nederland om solidariteit.''

,,We doen er alles aan, maar eerlijk gezegd bespeur ik nog weinig beweging. Ik vind de voorspellingen over het einde van de Navo veel te somber. Onder het bondgenootschap ligt een fundament van zoveel decennia en dat is niet zomaar stuk.''

,,Wat de EU, betreft: wij staan niet te juichen bij het idee om nu aparte top van regeringsleiders te houden. Je mag vrezen dat daar alleen maar openlijke verdeeldheid te zien zal zijn. Het is te betreuren dat er de afgelopen dagen zoveel buiten het Griekse voorzitterschap om is gebeurd. Frankrijk en Duitsland kozen nota bene liever aansluiting bij de Russen dan bij de EU-voorzitter.''

,,Het is waar dat Nederland in de buitenlandse politiek altijd sterke banden had met Duitsland en de Benelux. Die ijkpunten zijn niet verloren door dit, ik geef toe, fundamentele meningsverschil. Maar mijn grootste ijkpunt is altijd de trans-Atlantische band geweest met de Amerikanen.''

De Frans-Duitse ideeën over een vredesplan met extra wapeninspecteurs en blauwhelmen voor Irak noemde u vaag. Maar waarom wachtte u niet af of zo'n idee in een concretere vorm toch niet kan worden gesteund?

,,Uiteindelijk is er, geloof ik, geen plan. Maar hoe het dan ook mag zijn, al dat soort ideeën, hoe goed ook bedoeld, zullen geen steun krijgen van de Nederlandse regering. Dit soort plannen komen op een verkeerd moment. Het geeft Irak alleen maar meer mogelijkheden tot marchanderen en chicaneren. Het helpt niet om veel meer inspecteurs met zaklampjes de gebouwen in Irak in te sturen. Saddam Hoessein moet zelf het licht aandoen. Daar moet hij toe gedwongen worden door maximale militaire druk op te voeren.''