De winst van Boonstra is het verlies van opvolger Kleisterlee

AMSTERDAM - Philips klimt langzaam uit het dal, al lijkt het verlies van 3,2 miljard euro over vorig jaar, het grootste uit de geschiedenis van het bedrijf, daar bepaald niet op te wijzen. De rode cijfers zijn echter een papieren verlies op beleggingen; operationeel zit het concern weer boven de nul en de beleggers waardeerden dat gisteren met een stijgende beurskoers.

Topman Gerard Kleisterlee zat er ontspannen bij toen hij gisterochtend voor de tweede keer Philips' jaarcijfers mocht presteren. Voor de tweede keer ook kleuren ze dieprood. Na de min van 2,5 miljard euro over 2001, deed hij er nu nog een schepje bovenop met 3,2 miljard euro, en dat terwijl zijn voorganger Cor Boonstra over 2000 nog een wínst van 9,6 miljard euro had mogen melden.

Maar de winst van Boonstra is dan ook het verlies van Kleisterlee geworden: aandelen in andere bedrijven die door de internetgekte in 1999 en 2000 goud waard werden, halen inmiddels de bronsstatus niet meer. Boonstra kon in 2000 5,3 miljard euro boekwinst noteren op vooral Vivendi en Atos/Origin, Kleisterlee boekte in 2001 1,7 en vorig jaar 3,4 miljard euro af op vooral diezelfde aandelen. Daarmee is de internetgekte nu grotendeels uit de boeken van Philips verdwenen.

Dat betekent indirect ook dat Philips dit jaar met veel betere cijfers uit de bus moet komen. Bij de eigen bedrijfsvoering is het vorig jaar alweer een beetje goed gekomen met het elektronicaconcern: een operationeel verlies van 779 miljoen euro over 2001 werd omgebogen in een winst van 208 miljoen euro. Bovendien kon de nettoschuld van 6,9 naar 5,2 miljard euro worden verkleind. Opvallend is dat het opnieuw de twee 'traditionele' poten onder het concern zijn die voor de meeste winst zorgen. Licht (602 miljoen euro brutowinst) en huishoudelijke apparaten (401 miljoen euro brutowinst) doen het als vanouds prima. Ze krijgen gezelschap van medische systemen, dat met 309 miljoen euro ook al gezond mag heten, en consumenten-elektronica, waar 230 miljoen euro bruto werd verdiend. Dat laatste is op een omzet van 9,5 miljard euro (bijna een derde van de hele Philips-omzet van 31,8 miljard) overigens nog altijd een mager resultaat.

Een kaskraker is de Senseo-koffiezetter, waarvan in Nederland deze maand de miljoenste wordt verkocht en in een paar maanden in België, Frankrijk en (heel recent) Duitsland samen ook nog eens een miljoen zijn verkocht. Bij consumenten-elektronica noemt Kleisterlee vooral de dvd-recorder en de nieuwste tv's als toppers. Bij deze divisie gaat ook de Amerikaanse tak steeds beter draaien. Het verlies in de VS is het afgelopen jaar gehalveerd en eind dit jaar moet dit eeuwige zorgenkind winst gaan maken.

VERVOLG OP PAGINA 5: MINDER MENSEN, MEER OMZET

Minder mensen, meer omzet Philips

VERVOLG VAN PAGINA 1

Terwijl de winst van Philips werd gemaakt bij de lichtdivisie, huishoudelijke apparaten, medische systemen en bij de consumentenelektronica, vloeide er geld weg bij opnieuw de chipsdivisie (min 537 miljoen) en de componentendivisie (min 329). Voor componenten is dat zeker voor het laatst want die divisie wordt opgeheven. Op de mondiale chipsmarkt voorziet Philips op z'n vroegst een herstel in de tweede helft van dit jaar, maar door kostenbesparingen zal deze divisie het dit jaar toch beter doen dan vorig jaar.

Optimistisch is Kleisterlee ook over de ontwikkelingen bij de andere divisies, alsmede over het realiseren van bezuinigingen op overheadkosten. Het nettoresultaat van Philips durft hij wegens onzekerheid over aandelenkoersen niet te voorspellen, maar operationeel zal het concern dit jaar zeker meer winst maken dan vorig jaar.

Volgens de topman is het concern, afgaande op waar de omzet wordt gerealiseerd, al ongeveer het 'nieuwe Philips' dat hem voor ogen staat. Vergeleken met 1998 is vooral medische systemen sterk gegroeid, terwijl de automatisering met de verkoop van Origin geheel is verdwenen en componenten veel minder belangrijk is geworden. Tegelijkertijd slaagt het bedrijf erin met steeds minder mensen ongeveer dezelfde omzet te maken. In aantallen verkochte producten was er zelfs een groei van 12 procent, maar prijsverlagingen en een dalende dollarkoers deden die groei uitgedrukt in euro's teniet.

Financieel topman Jan Hommen verwacht dat het personeelsbestand voorlopig zal blijven slinken. Het afgelopen jaar daalde hun aantal al met 19000 naar 170000, en het aantal fabrieken kromp van 160 naar 151. Philips wil zich vooral richten op het uitvinden en verkopen, het maken van producten wordt meer en meer uitbesteed. Mede daardoor heeft bijvoorbeeld de divisie consumenten-elektronica al bijna geen voorraden meer, waar vroeger een vijfde van de omzet, oftewel zo'n twee miljard euro, in vastzat. Dat scheelt alleen al tientallen miljoenen of zelfs meer aan rentelasten en het scheelt ook veel geld bij investeringen in fabrieken.

Voorlopig blijft uitbesteden bovenaan Philips' doe-lijstje staan, maakt Hommen duidelijk. Philips heeft nog een kleine tweehonderd fabrieken waar eind september 124- van de 183duizend werknemers hun brood verdienden.