Het verdrag van Nice treedt vandaag in werking

Terwijl in Brussel al bijna een jaar wordt nagedacht over een Europese grondwet en instrumenten om Europa slagvaardiger te maken, wordt vandaag het Verdrag van Nice van kracht.

'Nice' moest Europa en haar instellingen voorbereiden op de uitbreiding. Het verdrag werd in december 2000 gesloten in de bekende Zuid-Franse badplaats, na moeizame onderhandelingen door de staats- en regeringsleiders. Die werden het eens over versoepeling van de besluitvorming op een groot aantal beleidsterreinen. Zo vervalt de eis tot unanimiteit voor besluiten die te maken hebben met het vrij verkeer van burgers binnen de Unie, de gerechtelijke samenwerking en de industriële politiek. Ook voor de benoeming van enkele topfuncties in de Unie, onder meer die van voorzitter van de Europese Commissie en Hoge Vertegenwoordiger, volstaat een meerderheid. Het duurde al met al 25 maanden voordat Nice door alle parlementen was goedgekeurd en in werking kon treden. In een referendum op 7 juni 2001 verwierpen de Ieren het verdrag. Op 19 oktober 2002 gingen ze alsnog akkoord.

Achteraf wordt gezegd dat Nice de zoveelste mislukte poging was om de Europese integratie een flinke duw te geven. De rellen tijdens de topconferentie, kregen meer aandacht dan het bereikte akkoord.

Het document heeft eerdere verdragen op een aantal punten gewijzigd. Ze moest het aantal stemmen per lidstaat worden aangepast vanwege de toetreding van nieuwe landen. Verder is verdeling van het aantal zetels in het Europees parlement gewijzigd. Daar is na de uitbreiding plaats voor maximum 732 leden. Ook is een artikel opgenomen dat de mogelijkheid biedt om landen tot de orde te roepen die fundamentele mensenrechten aan hun laars lappen. Vanaf 2004 zullen alle eurotoppen in Brussel plaatshebben. In de Europese Commissie hebben de lidstaten vanaf 1 november 2004 nog slechts één vertegenwoordiger.

De Europese Conventie, die de komende maanden met voorstellen moet komen over verdere wijziging van de EU-besluitvorming, praat onder meer over invoering van vaste voorzitters van de Europese organen. Dat zou de efficiëntie van de Europese Unie verder moeten versterken.