Oud-beurscoryfeeën keuren elkaar geen blik waardig

AMSTERDAM - Voor één keer zaten ze weer in één ruimte, Han Vermeulen en Adri Strating. Ooit werkten beide oud-beurscoryfeeën samen. Eerst als respectievelijk leerling en meester bij Van Haften, later als directieleden van Strating Effecten, tot zij met ruzie de relatie beëindigden. Gisteren bracht Operatie Clickfonds beide mannen tegenover elkaar, getuige Vermeulen versus verdachte Strating.

Hun blikken kruisten elkaar geen moment. Strating, onder meer verdacht van lidmaatschap van een criminele organisatie die zich toelegde op belastingfraude, keek stoïcijns voor zich uit. Vermeulen moest, daartoe uitgenodigd door het OM, nog eens vertellen hoe het toeging op het effectenkantoor waarvan hij en Strating eigenaar waren. In 1985 kwam aan die samenwerking een einde. ,,Zie het als een huwelijk, dat gaat ook wel eens verkeerd. We konden niet meer door één deur'', verklaarde Vermeulen.

Wat de door het OM opgeroepen getuige Vermeulen moest bijdragen aan de zaak-Strating bleef lang onduidelijk. Het venijn van het verhoor zat vooral in het hem voorhouden van de lijst met rekeninghouders die het kantoor verkozen voor het ontduiken van de fiscus. Kende Vermeulen Robeco-medewerker V.? Ja. Wist hij dat de man een rekening had lopen via Zwitserland? Ja. Dezelfde vragen werden ook gesteld over directeur B. van de Dresdner Bank, de medewerker H. van het Philips Pensioenfonds, de werknemers van het pensioenfonds van Van Gelder en verzekeraar Zwolsche Algemene. De mannen deden allemaal zaken met Strating Effecten en hielden er volgens het openbaar ministerie ook rekeningen op na waarop hun privé-transacties werden uitgevoerd. Allemaal rekeningen die door de vanuit Zwitserland opererende vermogensbeheerder De Groot werden beheerd. Maar waarom moesten die Nederlanders en de Duitser van de Dresdner Bank beleggen via een Zwitserse rekening? Was niet het hoofddoel het buiten de fiscus houden van hun geld? ,,Het buiten de fiscus houden was niet het hoofddoel'', sprak Vermeulen. ,,Het hoofddoel was het beleggen van geld.'' En waarom belegde die Duitser via Nederland als hij toch vooral in Duitse aandelen handelde? ,,Wat heb ik met zijn fiscale achtergrond te maken?'', stelde Vermeulen als wedervraag.

Vermeulen, inmiddels zelf vrij man omdat in zijn zaak het openbaar ministerie wegens vormfouten niet ontvankelijk werd verklaard, moest opnieuw erkennen dat hij zelf ook een Zwitserse rekening had gehad. Een rekening die hij deelde met zijn toenmalige collega Strating. Het doel van die rekening was in het buitenland verdiend geld uit het zicht van de Nederlandse fiscus te houden.

Wat het OM gisteren probeerde te doen, was de rechtbank te laten inzien dat het effectenkantoor Strating Effecten meer deed dan alleen handelen met grote institutionele beleggers, en dat het effectenhuis ook een vrijplaats was voor fiscale vluchtelingen. En dan vooral voor vertegenwoordigers van pensioenfondsen zoals dat van Philips. De zakelijke relatie werd opgetuigd met een persoonlijke bediening in de vorm van een fiscale vluchtroute, zo wilde het openbaar ministerie aantonen. En indirect moest het verhoor ook bewijzen hoe wijdvertakt het netwerk was dat Vermeulen en Strating ooit samen onderhielden. Het leek alsof het OM het verhoor van Vermeulen gebruikte om ruim vijf jaar na dato de invallen in oktober 1997 op de Amsterdams effectenbeurs en bij meerdere effectenhuizen alsnog te rechtvaardigen.