Jezus en Irak

Hoe zou Jezus stemmen in de kwestie-Irak? Zou hij als vredevorst, als Prince of Peace en als denkbeeldig lid van de VN-Veiligheidsraad de plannen van president Bush vetoën, of zou Hij hem juist steunen?

Het idee om Jezus een rol toe te kennen in dit debat is niet spontaan bij me opgeborreld. Daarvoor is Hij mij te heilig. En als het al was gebeurd, zou ik er vermoedelijk een verdringingsmechanisme op hebben losgelaten. Ik herinner me nog pijnlijk hoe de christenheid in de kruisrakettentijd hopeloos verscheurd raakte. Twee comités, het Icto en het IKV, bestreden elkaar te vuur en te zwaard, of die 'krengen', zoals de kruisvluchtwapens genoemd werden, nu wel of niet geplaatst mochten worden. Ja en nee dus en in beide gevallen met de zegen van de Allerhoogste.

In de Verenigde Staten denkt men er anders over. Iedereen lijkt Jezus aan zijn kant te willen hebben, aldus Joseph Loconte in de New York Times van deze week. Zo wijst deze commentator van religieuze zaken van de National Public Radio op het fenomeen dat gezondheidsfreaks boeken publiceren met titels als: ,,Wat zou Jezus eten?'', milieu-activisten aan de weg timmeren met de leus: ,,What Whould Jesus Drive?'' en nu alom de vraag gesteld wordt: ,,How Would Jesus Vote on Iraq?''

Het zijn ook niet zomaar christenen die dit roepen. Het gaat om vertegenwoordigers van de kerk. Eerder deze maand kwam een delegatie van de Nationale Raad van Kerken terug van een fact-finding-missie in Irak met het commentaar: ,,Als discipelen van Jezus Christus, the Prince of Peace, weten we dat deze oorlog haaks staat op Zijn prediking''. En het Christian Century Magazine nam een militaire actie genadeloos op de korrel met de waarschuwing: ,,Wie zijn naaste haat, riskeert de hel''.

Wat moeten we met zo'n debat? Loconte waarschuwt ervoor de Bijbel te simplificeren. Het is waar dat Jezus de naastenliefde centraal stelt. Maar het Evangelie gaat niet alleen over de wet van de liefde, zoals oorlogstegenstanders veronderstellen. Het gaat ook over het feit dat die wet vaak met voeten getreden wordt. Op dat punt is de Schrift niet mals. Er wordt gedreigd met straf en herinnerd aan de plicht het kwaad te bestrijden. Jezus zelf stelt zich te weer tegen haatdragende menigten, stort demonen in de afgrond en ranselt religieuze charlatans met de zweep de tempel uit. ,,Meen niet dat ik gekomen ben om vrede te brengen op aarde, maar het zwaard.'' (Mattheüs 10 vers 34)

Kortom: soms zal het nodig zijn om ter wille van de vrede enig kwaad te incasseren (iemand de linkerwang toe te keren). Soms ook moet paal en perk gesteld worden aan het kwaad, om erger te voorkomen. Welke strategie het verstandigst is, zal van geval tot geval verschillen. Ik heb er daarom geen idee van welke stem Jezus in de Veiligheidsraad zal uitbrengen. Eén ding weet ik zeker: in Europa wordt te makkelijk aangenomen dat Bush -en Amerika- met deze oorlog alleen maar zijn oliebelangen wil veiligstellen, zoals Frans Verhagen gisteren in Trouw aantoonde.

Amerika, aldus Verhagen, beschouwt de starheid van de meeste landen in het Midden-Oosten en hun gebrek aan ontwikkeling als de voornaamste voedingsbodem voor het fundamentalistische terrorisme. De Amerikanen rekenen erop met deze oorlog het Midden-Oosten open te kunnen breken en zo een ontwikkeling in gang te zetten, waardoor het beter aansluit bij de moderne wereld en het terrorisme vanzelf afneemt. Dat is een hachelijke strategie, maar het is wel een visie hoe op langere termijn het terrorisme aangepakt moet worden. Vanzelfsprekend hoopt ook Europa op een positieve ontwikkeling van het Midden-Oosten. Het grote verschil is dat de Amerikanen bereid zijn er een breekijzer in te zetten en de Europeanen niet, of schoorvoetend. Waarmee christenen voor de moeilijke keuze staan: kiezen zij voor Jezus vredevorst, of Jezus als de leeuw van Juda?