Betrapt met een Iraans rijbewijs

Het is de meest besproken groep asielzoekers: de uitgeprocedeerden die al jaren in Nederland wonen en vrijwel geïntegreerd zijn. Opeenvolgende kabinetten worstelen met de vraag of er een generaal pardon moet komen. Demissionair minister Nawijn beloofde dat hij in de laatste weken van zijn ambtstermijn zijn decretionaire bevoegdheid zal gebruiken om de meest schrijnende gevallen alsnog toe te laten. Volgens VluchtelingenWerk zijn dat er 10 000. Maar om wat voor mensen gaat het eigenlijk? Deel 4 in een korte serie: de Iraniër Ebrahim Pour.

Zijn advocaat is nog voor hem bezig, zegt de Iraniër Ebrahim Pour, maar met wat voor soort aanvraag weet hij niet. ,,Je hebt zoveel procedures tegenwoordig, het is te moeilijk om dat allemaal te begrijpen. Ik ben uitgeprocedeerd, maar nu loopt er een aanvraag voor een verblijfsvergunning op humanitaire gronden omdat ik al zo lang in Nederland woon.''

De 38-jarige Pour is al negen jaar in Nederland en woont in een kleine eengezinswoning in Groningen. De Iranër heeft niet stilgezeten sinds hij hier is. Al snel na zijn komst in het eerste asielzoekerscentrum ging hij op zoek naar vrijwilligerswerk. ,,Ik wilde graag de taal leren, maar mocht niet naar school. Om met mensen in contact te komen heb ik me meteen aangemeld voor vrijwilligerswerk. Bij Humanitas mocht ik bij de technische dienst werken. Als klusjesman hiep ik bij het leegmaken van vrijgekomen roa-woningen. Dat zijn woningen voor asielzoekers.''

Het werk heeft hij nodig om zijn depressieve gevoelens de baas te blijven. ,,Ik moet wat te doen hebben, anders word ik gek.'' Nadat Pour zelf een roa-woning kreeg toegewezen in Groningen, zocht hij ook daar naar een vrijwilligersbaantje. Met hulp van Humanitas vond hij werk bij de lokale tv-zender Oog. Pour was dolgelukkig, want, zegt hij, fotograferen is zijn hobby. ,,Bij Oog werd ik cameraman. Ik heb het altijd fantastisch gevonden om met beeld te werken. Wat dat betreft had ik een hele goede baan.''

Vier jaar heeft hij voor de lokale televisiezender nieuws- en achtergrondreportages gemaakt. Tot hij onlangs te horen kreeg dat hij niet meer hoefde te komen. ,,Het is me nog steeds niet duidelijk waarom. Ze hebben plotseling twee nieuwe cameramensen in dienst genomen.''

Op de achtergrond speelt het probleem van het rijbewijs van Pour. Hij heeft een Iraans rijbewijs dat in Nederland niet geldig is. Daar kwam hij in 1996 achter toen hij in een auto van een vriend reed. ,,Hij had zijn hand gebroken en vroeg me of ik hem in zijn auto ergens heen kon brengen. Onderweg kregen we verkeerscontrole en werd ik gepakt omdat ik geen Nederlands rijbewijs heb. Ik wist niet dat een Iraans rijbewijs hier niet geldig is. Ik moest voorkomen en kreeg een boete van 77 gulden. De veroordeling kwam in mijn dossier bij de IND te staan. Ik had me schuldig gemaakt aan criminele activiteiten en op grond daarvan is mijn asielverzoek afgewezen.'' Nederland beschouwt Iran als een veilig land, en wijst bijna alle verzoeken af.

Het werk als cameraman is zo goed als onmogelijk geworden voor Pour, omdat hij geen nieuw rijbewijs mag halen zolang hij nog asielzoeker is. Hij had graag met de lokale verslaggevers willen meerijden, maar dat vonden ze bij Oog niet goed. Nu zit Pour weer thuis. Hij moet weer werkloos afwachten op wat komen gaat. Toch heeft hij goede hoop dat het nieuwe kabinet iets aan zijn situatie gaat veranderen. Pour heeft de verkiezingscampagne goed gevolgd en is blij dat GroenLinks en de SP zo hamerden op toelating van asielzoekers als hij, die al zoveel jaren in Nederland zijn. ,,Ook al komen ze niet in een nieuwe regering, toch geloof ik dat de kans groter is geworden dat er een generaal pardon komt.''

Terug naar Iran gaat hij zeker niet. Hij vluchtte omdat hij de islam de rug had toegekeerd. ,,Ik ben later tot christen gedoopt, maar geloof de laatste jaren helemaal niets meer. Als ik terugga naar Iran zal ik de rest van mijn leven mijn mond moeten houden en naar de moskee gaan. Dat kan ik niet meer.''

In april moet Pour weer voor de rechtbank verschijnen. Als er weer een afwijzing volgt en hij ook nog uit zijn roa-woning wordt gezet, dan trekt hij bij zijn Nederlandse vrien din in. Hij zou op grond van gezinsvorming weer een nieuwe procedure kunnen beginnen.