Nederland loopt achter bij zorgverlof

Andere Europese landen hebben ruimere regelingen dan Nederland voor ouders die verlof willen opnemen. Een aantal voorbeelden op een rij.

AMSTERDAM - Zes maanden lang voor de kinderen zorgen tegen een vergoeding van 570 euro per week. Werknemers in Denemarken worden in de watten gelegd in vergelijking met Nederland, concludeert onderzoeksbureau Nyfer in een studie naar verlofregelingen in Europa.

Vooral Deense vaders worden gestimuleerd om verlof op te nemen. Ze mogen twee weken vrijnemen na de geboorte en nog eens twee weken als het bevallingsverlof van de moeder (18 weken) erop zit. Hierna kunnen ouders zes maanden betaald verlof opnemen en ook nog eens een jaar onbetaald verlof.

Ook Zweden is royaal. Ouders hebben recht op 480 dagen betaald verlof per kind. Ze kunnen dit verlof, dat grotendeels door werkgevers wordt betaald, onder elkaar verdelen. Spanje is eveneens creatief: ouders mogen zelfs het borstvoedingsverlof onder elkaar verdelen.

Dat is andere koek dan in Nederland. Ouders hebben recht op een halfjaar onbetaald verlof. In cao's kan doorbetaling geregeld zijn, maar in driekwart van de gevallen betalen werkgevers het loon niet door, aldus Nyfer. Gevolg is dat vaders (die nog altijd het meest verdienen) amper verlof opnemen om voor hun kinderen te zorgen.

Nu al raken jonge gezinnen in de knel, maar in de toekomst wordt dat nog erger, voorspelt Nyfer. Vooral vrouwen zien zich gedwongen om minder te gaan werken of zelfs geheel te stoppen met betaalde arbeid zodra ze kinderen krijgen. En deze vrouwen zijn hard nodig op de toch al structureel krappe arbeidsmarkt in Nederland en de kosten van de vergrijzing op te vangen.

Tegelijkertijd worden oudere werknemers uitgerangeerd terwijl ze nog willen en kunnen werken. Kortom, Nederlanders ervaren te veel stress in de gezinsfase, waarin de kosten ook nog eens hoog zijn, en te weinig mogelijkheden aan het eind van hun loopbaan.

Nederland kan wat dat betreft veel leren van het buitenland. Daar ademen regelingen zoals ouderschapsverlof en flexibel pensioen mee met de 'levensloop' van de werknemer.

In België bijvoorbeeld stelt de Vlaamse Aanmoediging Loopbaanonderbreking werknemers in staat om gedurende hun hele loopbaan betaald verlof op te nemen. Werknemers kunnen bijvoorbeeld drie maanden betaald ouderschapsverlof opnemen. Later in hun loopbaan houden ze recht op een onderbreking, bijvoorbeeld om een cursus te volgen.

Senioren kunnen een aantal maanden minder hard werken zonder daarvoor een evenredig deel van hun salaris in te leveren. De regeling wordt deels via de belastingen betaald en deels via werkgevers- en werknemerspremies.

In Duitsland kunnen 55-plussers met parttime pensioen, terwijl ze tegelijkerertijd hun kennis overdragen aan een jongere collega. De pensioenopbouw gaat gewoon door.

Nederland moet haast maken met een goede levensloopregeling, vindt Nyfer. Door middel van een systeem met 'tegoedbonnen' kunnen werknemers sparen voor verlof. Eventueel mogen ze ook 'rood' staan als ze al kinderen krijgen zonder dat ze genoeg verlof hebben gespaard. Ze kunnen hun schuld inlossen door bijvoorbeeld langer door te werken.