Sneeuw

Televisie is soms als sneeuw die niet blijft liggen. Het valt gestaag, het is mooi om te zien, maar het is weg als het de bodem raakt. Dezer dagen past het scherm zich aan het weerbeeld aan. De verkiezingen zijn voorbij, de oorlog is nog niet begonnen en het nieuwe 'Nova' is looiig. Het heeft zich uit het woelige caféleven teruggetrokken op een virtuele zolderkamer met boekenkasten en kunstmatige vensters die een blik naar buiten suggereren. In de eerste aflevering stond New York-correspondent Twan Huys een kwartier lang voor het raam te blauwbekken.

Mooi wel, dat oplichtende licht van de tafel, ik zag het laatst nog in 'The Shining', toen Jack Nicholson aan de bar van het verlaten hotel hing. En Jeroen Pauw maakt overuren. In het begin van de avond presenteert hij in een leren jasje bij BNN naast Bridget Maasland een zoveelste tv-prijzenprogramma -driekwartier later zit hij in colbert naast Clairy Polak op de 'Nova'-zolder en interviewt de minister van buitenlandse zaken over Irak. Van oudere jongere naar jongere oudere. Maar van de zoldergesprekken blijft nog weinig hangen. Het is er nog te stil, te muffig, daar hielp ook een groot item over de zorgfraude niets aan -een echt normen en waardenonderwerp.

In zulke nieuwsarme periodes -het NOS-journaal bakte een drietal incidenten in justitiële gebouwen op tot een bloederige hoofdschotel- moet de televisie het van momenten hebben. In het kunstprogramma 'R.A.M' verscheen de kunstenaar Fiona Tan, beroemd om haar film- en video-installaties. Het motto voor haar werk ontleende ze aan Umberto Eco: creativiteit is niet het ontdekken van nieuw materiaal maar het herschikken van het bestaande. Daarom verzamelde ze beelden, foto's uit bladen en kranten, tekstfragmenten, ansichtkaarten. De montage, zei ze, is mijn belangrijkste gereedschap. Kijken en bekeken worden. De mens, zei ze met een verwijzing naar haar zes maanden oude zoontje, is een visueel wezen. Ik knikte naar mijn vijf maanden oude dochter, die aandachtig zat mee te kijken. Toen liet Tan haar zoontje even opstijgen aan een tros heliumballonnen. Ze filmde het kind dat verwonderd maar volkomen rustig om zich heen keek. Op zoek naar het zweefmoment. Prachtig beeld -voor mij bleef de sneeuw hier even liggen.

En nog zo'n moment. In een aflevering van de mooie documentairereeks 'Lang leve...' toonde Michiel van Erp ons drie portretten van volwassen zonen die bij hun moeder of ouders bleven wonen. Zo zagen we de 46-jarige Wubbe op de boerderij van zijn bejaarde ouders in het Groningse Veele. De camera, die Fiona Tan het derde oog noemt, registreert het drietal aan de keukentafel. Ze zwijgen, op z'n Gronings, en roeren in hun koffie. De stilte lijkt minuten te duren. Totdat de oude vrouw zegt: 'Aan het werk'. De zoon staat op en zoekt naar zijn laarzen. Kort daarvoor was de vrouw gevraagd of de zoon ook meehielp in de huishouding. Nee. ,,Stofzuigen als ik dat zeg.'' En dat doet ie dan ook wel?, vroeg Van Erp. De oude vrouw keek ons aan. ,,Hij heeft niks te willen'', zei ze.