Pools kabinet op de schop

WARSCHAU - De Poolse premier, Leszek Miller, heeft gisteren zijn regering ingrijpend gewijzigd. De spanning over het naderende EU-referendum stijgt. De populariteit van de regering-Miller daalt.

Miller ontsloeg zijn ministers van economische zaken, EU-voorlichting en privatisering. De wijzigingen worden gezien als een poging om het tanende aanzien van de regering op te vijzelen aan de vooravond van het referendum.

In juni beslissen de Polen of ze willen toetreden tot de EU op de voorwaarden die premier Miller vorige maand op de EU-top in Kopenhagen overeenkwam. De meeste Polen zijn volgens de peilingen voor toetreding, maar ex-communiste Miller wil niets aan het toeval overlaten.

De opmerkelijkste wijziging is een gloednieuw mega-ministerie van economische zaken en werkgelegenheid. Dat moet zich bezighouden met alles wat tussen toerisme, uitkeringen en het reguleren van de energiemarkt ligt. Miller wil hiermee het sociaal-democratische gezicht van zijn regering versterken.

De nieuwe superminister (Jerzy Hauser, tot nu toe minister van werkgelegenheid) moet cruciale hervormingen, zoals de sanering van de staalindustrie en de mijn- en scheepsbouw doorvoeren, zonder sociale onrust. Het slachtoffer van de ministeriële fusie is de (nu ex-)minister van economische zaken, Jacek Piechota. Piechota werd gezien als een van de meest marktgerichte, liberale ministers.

Dat geldt iets minder ook voor Wieslaw Kaczmarek, die tot gisteren leiding gaf aan de privatisering. Deze minister van financiën kon rekenen op de steun van een parlementaire meerderheid zolang hij de privatisering van staatsbedrijven opschortte. Maar in oktober verkocht hij, voor een uitzonderlijk goede prijs, het Warschause energiebedrijf Stoen aan een Duits bedrijf. Dat kwam hem, en de regering-Miller, te staan op een golf van protesten door de populistische en anti-Europese oppositie. Zijn opvolger, Slawomir Cytrycki, is een voormalig economisch adviseur in het presidentiële kabinet van generaal Wojciech Jaruzelski.

Het offeren van Piechota en Kaczmarek hing al enige tijd in de lucht. Dat geldt ook voor het vertrek van Millers minister voor EU-informatie, Slawomir Wiatr. Zowel de persoon Wiatr, voormalig medewerker van de communistische geheime dienst, als zijn campagne wekten negatieve emoties bij veel Polen.

Wiatr wordt vice-minister in een nieuw ministerie zonder portefeuille dat het referendum over toetreding tot de EU moet voorbereiden. De nieuwe minister die Millers hoofdtaak tot een goed einde moet brengen, is Lech Nikolski, een vertrouweling van de premier.