De tatoeagenaalden in de snelkookpan

Er zijn in Nederland geen regels waar een tatoeëerder aan moet voldoen, behalve in Amsterdam en Middelburg. Dat leidt makkelijk tot misstanden.

AMSTERDAM - Meredith, toeriste uit Minneapolis, zit in het Amsterdamse House of Tattoos na te gloeien van haar kersverse tatoeage. Op haar onderrug scheen de zon al; nu springt er ook een dolfijn in de richting van de zon. Deze tattoo is haar vierde, want ze heeft er ook nog één op iedere schouder.

Het is een beetje verslavend, zegt de 24-jarige Amerikaanse. Zij kwam in het House of Tattoos via een krantenartikeltje over de kunstzinnige hand van de tatoeëerder. Of het hier ook veilig en hygiënisch toegaat, was voor haar niet dé, wel een overweging. ,,Ik ben zelf verpleegster, dus ik let goed op of ze hier handschoenen dragen en schone materialen gebruiken.''

Tatoeages en piercings zijn al lang niet meer voorbehouden aan een hippe happy few. De schattingen lopen uiteen van honderdduizenden tot 1 miljoen Nederlanders die een tatoeage hebben en dan zijn al die gaatjes in diverse lichaamsdelen, van kruis tot kruin, nog niet meegeteld. Ook erg in opkomst: scarification (het bewust aanbrengen van littekens), en implantation: het implanteren van staafjes en balletjes onder de huid voor een spannend reliëf.

De omstandigheden waaronder al deze lichaamsversieringen worden aangebracht, zijn vaak onverantwoord, weet Joan Worp, hoofd afdeling hygiëne en preventie van de Amsterdamse GGD. Naalden die met gasvlammetjes 'even' worden gesteriliseerd of zelfs hergebruikt bij de volgende klant. Sieraden die voor het piercen niet goed worden schoongemaakt. Tatoeages die worden aangebracht in smoezelige standjes op popfestivals waar niet eens gelegenheid is om handen te wassen. Met risico's als huidinfecties en besmetting met hepatitis of zelfs hiv.

Worp: ,,Hier in Amsterdam zijn nu 25 piercing- en tattoostudio's die al sinds 1987 moeten voldoen aan strikte richtlijnen en daarop streng worden gecontroleerd. Maar zodra je buiten onze gemeentegrenzen komt, zijn nergens in Nederland regels, behalve in Middelburg. Wij vinden al jaren dat onze richtlijnen overal moeten gelden.''

Dat vindt ook GroenLinks, die hier een campagne-onderwerp van maakte. De partij pleitte gisteren in Amsterdam voor een 'code voor veilig tatoeëren en piercen'. Er moeten landelijke regels komen voor hygiënisch werken, met handschoenen aan, met schone naalden, in schone ruimtes. Gemeenten moeten dit afdwingen en ook controleren. GroenLinks pleit daarnaast voor een verbod op tatoeages bij kinderen onder de 16 jaar.

Twee jaar geleden deed Worp met de keuringsdienst van waren onderzoek naar de chemische samenstelling van de kleurstoffen die bij tatoeëren worden gebruikt. De uitkomsten waren schrikbarend.

Sommige stoffen bleken kankerverwekkend te zijn of zware metalen te bevatten. En 18 procent van alle kleurstoffen bleek microbiologisch besmet. ,,Toen heeft ook minister Borst gezegd: dit is te gortig. Materialen die niet eens in een bierkratje mogen zitten worden wel onder de huid gebracht. Zij wilde regelgeving, maar die is er nog altijd niet.''

Jean-Pierre Horwitz, eigenaar van de House of Tattoos, is er helemaal voor. Een klein, keurig zaakje bestiert hij, niks spannends of smoezeligs aan. Een schoon werkblad, verpakte naalden en instrumenten, een gloednieuw sterilisatieapparaat van zo'n 6000 euro. Allemaal volgens de strikte richtlijnen van de Amsterdamse GGD, die hem flink op kosten heeft gejaagd en die twee keer per jaar onverwacht op de stoep staat om hem te controleren. Maar Horwitz is er blij mee. Hij vreest voor het imago van zijn vak. ,,Er zijn nog veel te veel tattooshops waar ze maar wat aan rommelen en de naalden even steriliseren in de snelkookpan.'' Bij hem is het zetten van een tatoeage gegarandeerd 'safe', maar het kost dan ook 100 euro per uur.