Holdings knijpen Turken uit

ANKARA - In West-Europa woonachtige Turken zijn de afgelopen jaren massaal het schip ingegaan met omstreden holdings uit Turkije. Naar schatting een miljoen Europese Turken zijn zo'n 100 miljard euro armer geworden. De mannen die het geld hebben geïnd met de belofte voor veel winst te zullen zorgen, zijn met de noorderzon vertrokken of zitten in de gevangenis. Het geld is verdwenen.

Een van deze holdings is Endustri Holding in de Turkse stad Konya. Vijf jaar geleden verzamelde die meer dan 150 miljoen euro in landen als Duitsland, Nederland en België. Zo'n 11800 Europese Turken maakten geld over naar de holding, die mooie fabrieken bouwde, waar echter niets werd geproduceerd. Sinds juli 2002 heeft deze holding een nieuw bestuur. De tweede man van dit nieuwe bestuur, Ismail Comert, heeft onlangs de rekening opgemaakt: ,,Er is nog 25 miljoen euro over, alle fabieken zijn dicht. We bieden onze verontschuldiging aan, maar niemand hoeft op de teruggave van geld te rekenen.''

Comert en zijn vrienden, compagnons van deze holding, hebben de afgelopen jaren een ware strijd moeten leveren om het bestuur over te nemen. Toen dit door middel van het vonnis van de rechter gebeurde, ontdekten ze dat bijna al het geld verdwenen was. ,,De stichters van Endustri Holding hebben in West-Europese landen Turken aangesproken op hun nationalisme en hun islamitische geloof. In Turkije zelf spraken ze een heel andere taal, zo blijkt uit correspondentie. In deze brieven zijn ze ineens anti-islamisten'', aldus Comert.

Het nieuwe bestuur zegt het overgebleven geld goed te willen benutten en winst te gaan maken. Zelfs als dat lukt, hebben de Europese Turken het nakijken. Een bedrag van 125 miljoen euro is spoorloos verdwenen. Comert: ,,De gedupeerden in Europa zouden zelf achter hun geld aan moeten gaan en de oude bestuurders moeten laten vervolgen.''

Een groep van Jet-pa-slachtoffers heeft dit al gedaan. Ze spanden rechtszaken aan tegen Fadil Akgunduz, de stichter van Jet-pa-holding die meer dan 250 miljoen euro wist te verzamelende in Europa. Hij beloofde de geldschieters een autofabriek te bouwen in een oostelijke stad in Turkije. De winst zou enorm zijn. Maar in plaats van naar een autofabriek ging het geld op aan de sponsoring van elf voetbalclubs, handel in stervoetballers en vakanties op tropische eilanden.

Om aan de rechtszaken te ontkomen, ging Akgunduz op de vlucht. Hij zag echter een kans terug te keren. Bij de vervroegde algemene verkiezingen in november stelde hij zich kandidaat voor het parlement. Dat hij werd gezocht wegens oplichterij, deerde de inwoners van zijn geboorteplaats Siirt blijkbaar niet. Ze waren zo blij dat Akgunduz voor de promotie van hun voetbalclub had gezorgd, dat ze hem in het parlement kozen. Als kamerlid genoot hij onschendbaarheid en kon dus terugkeren naar Turkije.

Zijn geluk bleek van korte duur. In een voorstad van Siirt bleek men vergeten een stembus te openen. De verkiezingen werden ongeldig verklaard en Akgunduz was daarmee parlementslid af. Hij werd vorige week opgepakt en in de gevangenis gezet.