Besluiten Guantánamo traag, erkent Rumsfeld

WASHINGTON - De Amerikaanse minister van defensie Donald Rumsfeld heeft erkend dat de honderden gevangenen in Guantánamo Bay, die worden verdacht van terroristische activiteiten, al erg lang wachten op duidelijkheid.

Tegenover de nieuwszender CNN zei Rumsfeld zondagavond dat ook hij zich zorgen maakt over de traagheid van de procedures. Maar, zo verklaarde hij, het gaat om een zeer gecompliceerd proces, waarbij verschillende diensten, zoals de FBI, de CIA, meerdere ministeries en de immigratiedienst bij betrokken zijn. Dat gaat erg langzaam, aldus de minister.

Functionarissen van zijn ministerie lieten gisteren weten dat binnenkort waarschijnlijk weer twintig tot dertig van de ongeveer 660 gevangenen op Guantánamo op vrije voeten komen. Zij ontkenden dat dat gebeurt in reactie op een 'pittige brief' van minister Colin Powell van buitenlandse zaken. Powell, die op zeer gespannen voet staat met Rumsfeld, schreef zijn collega op 14 april dat de incorrecte behandeling van de gevangenen pogingen om een internationale coalitie tegen het terrorisme te smeden ondermijnt. Volgens Powell hebben al acht landen tegenover Washington zorg uitgesproken over het vasthouden van hun onderdanen op de Amerikaanse marinebasis op Cuba.

Ook mensenrechtengroeperingen hebben de VS het afgelopen jaar onder vuur genomen vanwege de rechteloze situatie waarin de gedetineerden verkeren.

De meeste gevangenen in Guantánamo zijn opgepakt tijdens de oorlog in Afghanistan van 2001, en worden of werden verdacht van terrorisme. Onder hen zouden veel leden van de Taliban en de terreurgroep Al-Kaida zijn, vooral Afghanen maar in totaal mensen uit 42 landen.

De Verenigde Staten hebben hen tot nu toe geen enkel uitzicht op een proces geboden, ze kunnen geen advocaten spreken én worden door Washington niet beschouwd als krijgsgevangenen, waardoor ze geen beroep kunnen doen op bepaalde fundamentele rechten.

Het precieze aantal gevangenen en hun identiteit heeft Washington geheim gehouden. Het is echter zeer twijfelachtig of er louter terroristen vastzitten. Onlangs werd duidelijk dat onder de gevangenen enkele jongens van tussen de dertien en zestien jaar oud zijn, en ook zouden er een geestelijk gestoorde en een man van ruim zeventig jaar bij zitten. Recent zijn 23 verdachten vrijgelaten.

Vrijdag lieten functionarissen van het ministerie van defensie weten klaar te zijn met het vaststellen van de regels voor militaire tribunalen voor terroristen. Of die tribunalen ook bedoeld zijn voor Guantánamo-verdachten werd niet duidelijk. Enkele gearresteerde Al-Kaida-kopstukken worden elders vastgehouden.