De vraag blijft: vrije wil of donderpreken?

Voor het Amsterdamse hof begint morgen het hoger beroep van macrobioot Adelbert Nelissen tegen zijn veroordeling wegens het toebrengen van gezondheidsschade aan een vrouw die aan baarmoederhalskanker leed. Het hof gaat zeker tien getuigen horen.

AMSTERDAM - Hebben twee doodzieke vrouwen uit eigen vrije wil een strenge macrobiotische levenswijze verkozen boven medische behandeling, of waren het de donderpreken van Adelbert Nelissen die hen weerhielden van een gang naar de dokter?

Deze vraag staat opnieuw centraal tijdens het hoger beroep in de strafzaak tegen de directeur van het macrobiotische Kushi Instituut in Amsterdam. Het gerechtshof zal minstens tien getuigen horen.

In december 2001 veroordeelde de rechtbank Nelissen tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden en een boete van 5000 gulden. De rechtbank achtte bewezen dat Nelissen eind jaren negentig met opzet de gezondheid schaadde van José Krijnen, die aan baarmoederhalskaner leed. De vrouw stierf in 1998 aan haar ziekte. Ze had verzuimd reguliere medische hulp in te schakelen.

Volgens haar ex-man Roel van Duijn weerhield Nelissen de vrouw er van dat ze een dokter raadpleegde. Volgens Van Duijn hadden artsen haar nog kunnen redden. Van Nelissen moest ze een streng macrobiotisch dieet volgen. Van Duijn schreef over de dood van zijn ex-vrouw in Trouw. Na dat artikel kreeg hij van anderen soortgelijke verhalen te horen.

Het openbaar ministerie legde Nelissen uiteindelijk twee 'gevallen' ten laste. Maar de rechtbank vond dat aan Nelissen alleen in de zaak-Krijnen verwijten konden worden gemaakt. Het bewijs dat Krijnen ook door toedoen van Nelissen was overleden, ontbrak. Om die reden werd de eis (dertig maanden, waarvan tien onvoorwaardelijk) door de rechtbank gematigd.

In het tweede geval, waarbij het ging om een borstkankerpatiënte, ontbrak volgens de rechter elk bewijs. De weduwnaar van deze vrouw getuigde bij de rechtbank dat zijn echtgenote er bewust en weloverwogen voor had gekozen zich niet in te laten met artsen.

Benedicte Ficq, advocate van Nelissen, wil bij het hof niets aan het toeval overlaten. Bij de voorbereidende zitting van het hof vroeg ze toestemming tot het horen van zestien getuigen, die ontlastende verklaringen zouden kunnen afleggen voor haar cliënt. Het hof wees er acht toe. Morgen zal ze nog eens drie nieuwe getuigen voordragen voor verhoor.

Ficq: ,,Ook bij het gerechtelijk vooronderzoek zijn er diverse ontlastende verklaringen afgelegd, maar deze zijn alle zonder enige motivering door de rechtbank terzijde geschoven. Ik wil voorkomen dat het gerechtshof hetzelfde gaat doen.''

Ook Roel van Duijn wordt als getuige gehoord bij het hof. Zowel Ficq als het openbaar ministerie willen hem vragen stellen over de gang van zaken bij het overlijden van zijn ex-vrouw. Het hof heeft drie dagen uitgetrokken voor de behandeling van de zaak.