Vermiste jongens reikten niet tot Tsjetsjenië

AMSTELVEEN - De twee Marokkaanse jongens uit Amstelveen en Amsterdam, die zouden hebben willen vechten in Tsjetsjenië, zijn niet verder gekomen dan buurland Oekraïne. Na twaalf dagen namen zij de trein naar huis.

A. Saïdi Rabah, bestuurslid van een Amsterdamse moskeekoepel en woordvoerder voor de jongens, zegt dat de twee nooit wilden vechten. ,,Zij wilden even de situatie in Tsjetsjenië waarnemen. Zij wilden de feiten kennen die je in Nederland via de media niet te horen krijgt. Net zoals Gretta Duisenberg in Palestina ging kijken.'

Een docent van een van de jongens sloeg vorige week alarm in een e-mail aan de Amsterdamse burgemeester Cohen. In de Volkskrant zei hij dat de leerling volgens zijn ouders in Tsjetsjenië wilde meevechten met moslims. De jongen zou zijn geronseld in een Amsterdamse moskee.

Rabah ontkent dat een moskee bij de reis was betrokken. De jongens, 16 en 17, wonden zich op over de omstandigheden van moslims in Tsjetsjenië. Daar vechten overwegend islamitische Tsjetsjenen tegen de Russen voor onafhankelijkheid. Op internet circuleren, ook onder Marokkaanse jongeren in Nederland, berichten en beelden die de Tsjetsjeense oorlog in het kader plaatsen van een wereldwijde oorlog tussen moslims en niet-moslims. Ook de betrokken jongens haalden informatie van internet. Een van hen werkte dagelijks in een internetcafé.

,,De jongens kochten op eigen initiatief en van hun eigen geld een treinkaartje op Amsterdam Centraal', zegt Rabah. Zij vertelden hun ouders niets over de reis. ,,Een van de twee heeft zijn zusje na vertrek aan zijn ouders laten zeggen waar hij heen was. Die hebben dat aan het andere ouderpaar doorgegeven. Zij schrokken, maar wisten zeker dat hun kind nooit met een machinegeweer zou strijden.'

De jongens vonden het in het besneeuwde grensgebied tussen Oekraïne en Tsjetsjenië koud. Rabah: ,,Tsjetsjenië konden zij niet makkelijk in. Zij belden hun ouders en reisden terug.'

De politie gaat de zaak onderzoeken. De burgemeester wil de ouders van de jongens spreken. De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdient (AIVD) doet ongetwijfeld ook onderzoek. De AIVD beschouwt het werven van moslimjongeren voor de gewapende djihad als de belangrijkste vorm van terrorisme in Nederland. Sinds de laatste oorlog in Afghanistan is de rol van Tsjetsjenië als 'djihad-land' gegroeid. Buitenlanders worden er getraind.

Ronselen gebeurt meestal door charismatische leiders, schrijft de AIVD in zijn laatste rapport. De dienst schrijft over potentiële rekruten ook dat zij in chatboxen op internet over de islamitische strijd spreken en zo 'tamelijk onafhankelijk van hun ouders (...) een positief standpunt kunnen ontwikkelen ten aanzien van de radicale islam'.