Orkest zoekt orkestleden

Een nieuw orkest? Eigenlijk is er nog niets, behalve een plan, optimisme en de steun van vijfhonderd mensen.

Het ene seizoen wordt er een orkest opgeheven, het volgende seizoen wordt er doodleuk één opgericht. Dirigent Peter Sánta zal volgend seizoen het Amsterdam Symphony Orchestra lanceren. Bij gebrek aan subsidie moeten publiek en sponsors voor de inkomsten zorgen.

Waarom in hemelsnaam een nieuw orkest? Peter Sánta weerstaat de scepsis die hij ontmoet met opgeheven hoofd. ,,Waarom niet?'' Nou, bijvoorbeeld omdat Nederland al vol zit met orkesten, die moeite hebben de zalen te vullen. ,,Een glas is halfvol of halfleeg, het is maar hoe je het bekijkt,'' zegt hij opgewekt.

Het Concertgebouw vond het nog te vroeg om een grote serie met een nog op te richten orkest te programmeren. Daarom begint S nta volgend seizoen in de Goederenbeurszaal in de Beurs van Berlage, in de zaal waar Willem-Alexander en Máxima trouwden. Afgelopen maandag werd de knoop doorgehakt: het Amsterdam Symphony Orchestra zal volgend jaar vier programma's brengen in zoveel mogelijk zalen, maar in elk geval in hun 'eigen' Goederenbeurszaal.

S nta won in 1990 de Eduard van Beinumprijs voor jonge dirigenten en sindsdien dirigeert hij bij allerlei orkesten in het buitenland. Daarnaast is hij impresario en organisator van concerten. De combinatie komt goed uit, want voorlopig gaat hij door het leven als de zakelijk en artistiek leider van het orkest.

Het orkest? Eigenlijk is er nog helemaal niets, behalve een plan, het optimisme van de organisator en de steun van vijfhonderd mensen die spontaan een abonnement namen na te zijn geïnformeerd over de komst van een nieuw orkest.

S nta, die nu over de hele wereld reist, wil graag meer in Nederland werken. Vandaar zijn interesse in een eigen orkest, ook al heeft hij niet het idee dat hij een gapend gat in de muziekwereld moet vullen. ,,Nederland heeft geen tekort aan orkesten. Ook kwalitatief valt hier weinig te wensen. Maar in mijn netwerk kreeg ik zoveel positieve reacties op mijn idee, dat ik het toch aandurf.''

,,Voor het orkest zoek ik jonge musici, globaal tussen de twintig en de veertig, die net zijn afgestudeerd en nog geen vaste baan hebben bij een van de bestaande orkesten. Voor de belangrijke posten heb ik al mensen op het oog. Wat ik leuk vind aan jonge orkesten is de passie en de energie waarmee ze spelen. We zullen voorlopig niet de ronde, 'belegen' sound van de Wiener Philharmoniker krijgen, maar moeten het hebben van het rauwe musiceren. Maar dan wel op niveau.''

Bijkomend voordeel is dat jonge musici goedkoper zijn. Hoeveel het opzetten van een orkest kost - denk aan de musici, de zaalhuur, reiskosten, partituren, publiciteit - wil S nta niet kwijt, maar het is te overzien, zegt hij zonder met zijn ogen te knipperen. En dat alles zonder overheidssubsidie, want daar hoeft hij het eerste jaar niet op te rekenen. Sponsors, donateurs en het publiek moeten het orkest dragen. Een aantal sponsors is er al, maar de 'megaklapper' ontbreekt nog.

Ook het publiek moet nog drastisch groeien, want vijfhonderd adhesiebetuigingen, hoe mooi en vleiend ook, is onvoldoende. Uiteindelijk hoopt Sánta tweemaal een zaal van twaalfhonderd man te vullen per programma. Daarnaast hoopt hij zijn serie in andere zalen in binnen- en buitenland te kunnen verkopen. Vandaar dat hij niet kiest voor een niche in de klassieke markt, zoals nieuwe ensembles vaak doen, maar voor het doorsneerepertoire van symfonie-orkesten. Het eerste jaar speelt hij onder andere symfonieën van Brahms, Tsjaikovski, Dvòrak en Schubert en concerten van Schumann, Beethoven, Elgar en Ravel. Celliste Quirine Viersen is de eerste soliste die zal spelen.

Gaat Sánta zijn publiek bij de andere orkesten vandaan plukken? ,,Nee, ik denk dat mensen in eerste instantie een abonnement op het Amsterdam Symphony Orchestra. We zullen nooit de plaats innemen van het Concertgebouworkest. Dat niveau ligt nog ver voor ons. Maar we kunnen wel met een extroverte, vreugdevolle manier van spelen publiek winnen. We zullen ons best doen een feestelijke uitgaanssfeer te creëren, met belichting, bloemen, champagne in de pauze. De verpakking mag niet de muziek en de spelkwaliteit aantasten, maar is wel belangrijk.''