Liberale woordbreuk

PvdA en VVD zijn na bittere verwijten over en weer uit elkaar gegaan na een vergeefse poging greep te krijgen op het bijzonder onderwijs. Deze uitkomst is direct te herleiden op de onhelderheid die beide partijen al jaren laten bestaan over hun motieven en bedoelingen in het debat over de positie van het christelijk en islamitische onderwijs.

In dit geval valt de liberalen het meeste te verwijten, omdat zij een halfjaar geleden met CDA en D66 in het regeerakkoord de afspraak vastlegden dat aan de vrijheid van onderwijs niet zal worden getornd. Dat was op dat moment een politiek feit van betekenis na de aanvallen die de liberalen de afgelopen jaren op het bijzonder onderwijs hebben gedaan. Die aanvallen logen er niet om, maar het slot van het liedje was steeds een buiging naar het omstreden grondrecht.

Dat versterkte de indruk dat het misbaar louter bedoeld was om stemming te maken dan wel voor eigen parochie de gebraden haan uit te hangen. Met het voorstel van het liberale kamerlid Hirsi Ali aan religieuze scholen extra voorwaarden te stellen, is gebleken dat de VVD aan de verse afspraak een relatieve waarde hecht.

De liberalen hebben gepoogd aan het verwijt van woordbreuk te ontkomen door doodleuk te beweren dat hun voorstel de onderwijsvrijheid niet aantast en dus binnen artikel 23 van de Grondwet blijft. Dat gaat er zelfs met de beste wil van de wereld niet in. In de precisering van hun afspraak in het regeerakkoord schreven de coalitiepartijen op dat scholen het recht hebben op naleving en bescherming van hun eigen grondslag en traditie. Dat betekende geen acceptatieplicht, wel de bereidheid van scholen om leerlingen te accepteren die, met hun ouders, aangeven de identiteit van de school te respecteren. Dat valt niet te rijmen met het uitgangspunt van Hirsi Ali dat scholen leerlingen moeten selecteren op etnische afkomst.

Dat dit kamerlid afwijzend staat tegenover het islamistische onderwijs is geen geheim en sprak ook helder uit de oorspronkelijke motie. In dat licht is het onbegrijpelijk en ook niet erg waarachtig dat de PvdA achteraf klaagt dat zij op het verkeerde been is gezet, omdat ze veronderstelde dat het om het wegwerken van taalachterstand was te doen. Het wordt tijd dat PvdA en VVD helderheid verschaffen over hun posities in dit debat.