Soebbotin danst weer stug zijn pilotendans

Na het gijzelingsdrama in Moskou ging dit weekeinde de musical Nord-Ost in de reprise. Alle nare herinneringen zijn weggepoetst. Bijna.

MOSKOU - ,,Oh, mijn God!'', schrikt de vrouw. Ze is niet de enige die plotseling de lucht hoorbaar langs haar tanden naar binnen zuigt. Meteen volgt er een zucht van opluchting. De enorme knal hoort bij de voorstelling. ,,Is dat nou nodig?'', vraagt ze, een hand op haar borst leggend. Het is een Duitse bom die het begin van de Tweede Wereldoorlog aankondigt in de Russische musical Nord-Ost.

Het theater Doebrovka in zuid-Moskou heropende afgelopen zaterdag haar deuren voor het publiek, drie maanden na het gijzelingsdrama waarbij 129 gegijzelden en alle 41 Tsjetsjeense terroristen omkwamen. De hoofdrolspeelster in het liefdesdrama Nord-Ost zingt misschien af en toe vals, maar de artiesten dansen, zingen en rennen alsof de Tsjetsjeen Barajev nooit tijdens de Pilotendans schietend datzelfde podium op is komen lopen.

,,Het maakt me niet meer uit om hier te spelen'', zegt actrice Elena Denisenko. Twee weken geleden, toen in het theater de repetities begonnen, was dat anders. ,,We kwamen in een dood gebouw. Kil. We moesten het opnieuw tot leven wekken. Nu is het gewoon werk''. Voor de artiesten is het de vierde voorstelling in het opgeknapte theater. De eerste twee waren voor familieleden en vrienden, voor ex-gijzelaars en er was er zelfs een voor de pers.

De blonde Elena vertelt dat het helpt dat de musical vernieuwd is; de choreografie is veranderd, de mise-en-scene, de muziek, sommige dansen, de kostuums. In het gebouw zijn geen kogelgaten of bloedsporen meer te vinden. Boven de hoofdingang hangt een nieuwe poster met slechts de woorden NORD-OST. De woorden 'klassieke musical' zijn geschrapt. Sinds de gijzeling weet iedereen wel wat het is.

De stad Moskou heeft bijna drie miljoen euro in het opknappen van het gebouw gepompt. In de zaal zijn de rode stoelen door blauwe vervangen, de opstelling en zelfs de nummering is niet meer dezelfde. De wandbekleding en de gordijnen in het hele theater zijn in dezelfde blauwe tinten uitgevoerd als de stoelen in de zaal. De orkestbak, die tijdens de gijzeling als toilet werd gebruikt, is nu zo gebouwd dat de muzikanten te zien zijn.

Toch zijn de sporen van het gijzelingsdrama niet helemaal uitgewist. Voor de bezoekers onzichtbaar, maar bij de dienstingang hangen weer dezelfde grijze sleutelkastjes aan de muur die door de Tsjetsjenen in oktober zijn gebruikt als barricademateriaal. Op sommige zit nog de sticker van de onderzoeksrechter. Bij andere ontbreekt de sleutel. Elke keer als Elena Denisenko er langsloopt herinnert ze zich weer hoe ze tijdens de gijzeling kruipend over die kastjes wist te ontsnappen via de achterdeur. Ze vertelt het met tranen in de ogen.

Nieuwe veiligheidsmaatregelen moeten ervoor zorgen dat niemand die de musical bezoekt bang hoeft te zijn. Bij de ingang zijn drie poortjes met metaaldetectoren opgesteld, in de zaal hangen vier beveiligingscamera's en bij elke uitgang staan mannen in keurig pakken met oortjes in, type lijfwacht.

Producer Gregori Vasiljev geeft toe dat Doebrovka niet de beste plek is om op te treden. Een andere keus was er echter niet. Vasiljev drukt zich erg diplomatiek uit . Maar eigenlijk komt het erop neer dat de stad Moskou alleen geld wilde steken in een nieuwe Nord-Ost in hetzelfde gebouw.

Burgemeester Joeri Loezjkov glom zaterdag voor de première toen hij zei dat meteen na het gijzelingsdrama is besloten de musical nieuw leven in te blazen om als symbool te dienen; om te laten zien dat terrorisme geen kans van bestaan krijgt. ,,We zijn vandaag in een geheel nieuw gebouw en dat toont aan dat het leven doorgaat en dat niets ons kan stoppen'', aldus de burgervader.

Voor acteur Andrei Soebbotin is het ook belangrijk dat Nord-Ost weer op de planken staat en dat hij zijn pilotendans uit kan dansen. ,,Ik wil me niet gewonnen geven.'' Hij had dat alleen liever ergens anders gedaan. ,,Je kunt alles veranderen maar ik weet toch dat het hier gebeurd is. Ik was hier. Hier waren mijn vrienden. We praten er niet zoveel meer over als in het begin, maar ik denk dat het bij iedereen in het hoofd zit en dat het daar altijd zal blijven''. Andrei tikt een paar keer met zijn wijsvinger op zijn hoofd. ,,Hier.'