PvdA-informateur lijkt kwestie van tijd

DEN HAAG - De CDA-top lijkt in te willen stemmen met de wens van de PvdA om een tweede informateur, van PvdA-huize, te benoemen. Daarmee zou een belangrijke hobbel zijn genomen voor het begin van de 'echte' onderhandelingen tussen beide partijen.

Vandaag raadplegen de onderhandelaars Balkenende (CDA) en PvdA'er Bos hun fractie. Dat beraad zou voor het CDA ook nodig zijn om de fractie te betrekken bij de draai die ze moet maken. Inzet van de verkiezingen was immers voortzetting van een coalitie met de VVD.

Daar komt nog eens bij, dat VVD-fractieleider Zalm zijn collega van het CDA, Verhagen, in een persoonlijk gesprek heeft gewaarschuwd dat de christen-democraten er verstandig aan doen serieus met de PvdA te gaan onderhandelen. Als het CDA al te snel weer aanklopt bij de VVD, staan de liberalen klaar om de grootste fractie 'kaal te plukken'.

Het verzoek van de PvdA om een tweede informateur te benoemen, bleek deze week een van de lastigste punten in de verkennende gesprekken tussen Balkenende en Bos. De christen-democraten vinden dat zij als grootste partij de leiding moeten hebben bij de onderhandelingen. Ze beschouwen de wens van de PvdA als een blijk van wantrouwen jegens informateur Donner. Die was ook informateur van het vorige kabinet van CDA, LPF, VVD, hij is thans demissionair minister van justitie én hij geldt als een vertrouweling van Balkenende.

De PvdA beroept zich erop dat de fracties vrijwel even groot zijn -44 tegen 42 zetels- en dat het dus niet meer dan redelijk is dat evenwicht ook in de leiding van de onderhandelingen terug te laten komen.

Als de partijen echt gaan onderhandelen, schuift bij het CDA naast politiek leider Balkenende een tweede onderhandelaar aan: Maxime Verhagen, fractieleider van het CDA. Het CDA zou graag zien dat ook de PvdA met een tweede onderhandelaar komt. Gezien de positie van Balkenende -ook demissionair premier- lijkt het de christen-democraten logisch als die tweede onderhandelaar van de PvdA iemand is die later plaatsneemt in het kabinet. Het CDA heeft daarvoor de nog onbekende vice-premier voor de PvdA op het oog -een persoon die normaliter pas in de laatste fase van de formatie bekendgemaakt wordt. De PvdA voelt er niets voor die naam nu al prijs te geven.

De onderhandelingen worden onder druk gezet door een alarmerend advies van topambtenaren. Zij hebben uitgerekend dat er de komende kabinetsperiode voor 14 miljard euro moet worden bezuinigd om de overheidsfinanciën op orde te brengen.