'Ze gingen in zee met twee groentjes'

Scenario's schreef ze, ze acteerde, maakte een film ('Loenatik de Moevie'), maar regisseren? Dat ontbrak er tot op heden nog aan. Karen van Holst Pellekaan schreef en regisseerde samen met Theo Nijland en Erik Zuyderhoff (tevens cameraman) de nieuwe hilarische VPRO-serie 'Oude Koeien'. Met in de hoofdrol twee toppers: Ellen Vogel en Adèle Bloemendaal.

'Een zesdelige komedie over de territoriumstrijd tussen twee eenzame dames op leeftijd.' Zo typeert de VPRO de nieuwe serie. 'Territoriumstrijd' is een aardig gekozen term voor wat zich afspeelt boven en om 'Sandorama', het graf van beeldend kunstenaar Sandor Gieling. In de openingsscène zien we de weduwe, de tachtigjarige Welmet Gieling-Van Woerden (Ellen Vogel), het graf liefdevol verzorgen. Veertig jaar was zij met Sandor getrouwd geweest. Op afstand wordt zij gadegeslagen door de zeventigjarige Ida (Adèle Bloemendaal), een luidruchtige, vileine blondine, ooit Sandors minnares. Even later stapt Ida op Welmet af. ,,Ik wil hier in de koude grond begraven worden', zegt ze. Ze confronteert Welmet met een oud contract waarin Sandor haar het recht gunt om naast hem begraven te worden. Welmet is verbijsterd.

En zo is in deze eerste aflevering de basis gelegd voor een strijd tussen twee oude dames die niet voor elkaar onder doen. Daarbij hebben de scenarioschrijvers gezorgd voor verrassende wendingen in het verhaal en een mooie ontknoping.

'Oude koeien' is een lowbudgetproductie. De opdracht van de VPRO luidde: maak een serie met korte afleveringen voor twee spelers op een locatie. De omroep schreef vele scenaristen aan om voorstellen in te dienen. Dat van Karen van Holst Pellekaan en Theo Nijland (met wie zij al eerder samenwerkte) won. Van Holst Pellekaan: ,,Ik was direct enthousiast over het idee. En ik wist direct dat ik iets zou schrijven voor twee oudere vrouwen. Ik heb wel iets met oudere mensen. Bovendien zijn er voor oudere vrouwen weinig, meestal ook nog heel suffige, rollen. Dat wilden wij juist niet. We hebben bewust gekozen voor twee bejaarde vrouwen die in vitaliteit niet onder doen voor jonge vrouwen. Met Adèle en Ellen hebben we het wat dat betreft getroffen. Adèle zegt wel eens: ,,Ik voel me nog net alsof ik 18 ben'. Die repetities op het kerkhof (in Purmerend, de woonplaats van Van Holst Pellekaan, red.), dat was grappig. Daar werden broodjes bezorgd door een soort Hell's angel op een Harley Davidson. Hij bleek een fan van Adèle. Hij was nog niet afgestapt of Ellen klom op de motor. Even later zat Adèle achterop.'

Adèle Bloemendaal en Ellen Vogel samen in één komedie, dat is verrassend. Voor Adèle Bloemendaal betekent het een comeback, nadat ze een paar jaar geleden was getroffen door een hersenbloeding, waardoor ze bijna niet meer kon praten. Van Holst Pellekaan: ,,We zagen Adèle in een uitzending van Ivo Niehe. Daar gaf ze te kennen dat ze wel terug wilde in the spotlights. Voor de andere vrouwenrol hadden we Lia Dorana op het oog. Zij is nu 86 jaar en wilde ook nog wel eens een keer iets doen. Maar het bleek voor haar te veel. Fysiek was ze er niet meer toe in staat. Toen hebben we Ellen gevraagd. Als een echte professional wilde ze natuurlijk eerst het script lezen, maar diezelfde avond nog liet ze weten dat ze graag wilde. Het leek haar heel grappig met Adèle. Samen vormen ze een fantastische combinatie.

Volgens Van Holst Pellekaan klikte het meteen tussen de actrices. ,,Ze hadden een gelijke mate van onzekerheid en angst. Ellen is wel een door de wol geverfde actrice, maar ze maakte zich toch zorgen over de tekst die ze uit het hoofd moest leren. Voor Adèle was dat helemaal moeilijk na de tia's die ze heeft gehad. Al met al was het een uitputtingsslag. De dames waren ook zo uit hun concentratie. Op een gegeven moment besloten we daarom heel gestructureerd en autoritair te repeteren. Zo van: en nu gaan we dit doen. Terwijl ik juist een heel democratische gang van zaken op de set gewend ben.'

Voor Van Holst Pellekaan was het voor het eerst dat ze zelf, samen met Nijland en cameraman Zuyderhoff, optrad als regisseur. ,,Ik ben eigenlijk helemaal geen regisseur. De VPRO was voor die functie op zoek naar een chique naam. Toen zeiden we: waarom doen we het zelf niet? We waren hier bij mij thuis toch al die teksten aan het repeteren. Adèle en Ellen vonden het goed. Dat was wel stoer, want ze gingen met twee groentjes in zee. En het is heel ongebruikelijk om op één set meerdere regisseurs te hebben. Dat kan eigenlijk niet. Maar de rolverdeling tussen Theo en mij was heel natuurlijk. Op de set had ik de leiding, terwijl hij de dames coachte op tekst.'

Nu deze klus er op zit, werkt Van Holst Pellekaan alweer aan de volgende opdracht voor de VPRO: de jeugdserie 'Nieuwe Ouders'. ,,Het gaat over kinderen die niet tevreden zijn met hun eigen ouders -bijvoorbeeld omdat ze niet mogen skaten. Op de internetsite 'Nieuwe Ouders' kunnen ze op zoek gaan naar andere ouders. Martin van Waardenberg en ik spelen die ouders.'

,,Het gaat om tien afleveringen met tien verschillende soorten ouders. Criminele ouders, weirde ouders, een koning en koningin. We zijn niet uit op lachen, gieren, brullen. We willen tien prachtige juweeltjes maken over kinderfantasieën. In het najaar gaan we hopelijk draaien. Waarschijnlijk komt het volgend jaar op de buis.'

Van Holst Pellekaan heeft al een rijke carrière achter de rug als actrice en scenarioschrijfster. Ook maakte ze een paar kinderprentenboeken. Maar ze heeft nog ambities te over, bijvoorbeeld een mooie roman schrijven, of nog eens een film maken of zelf een mooie, serieuze rol spelen in een of andere tv-serie of film: ,,In Nederland pinnen ze me altijd vast op die gekke manier van spelen, die ze van me gewend zijn. Of ze zien een hele chique mevrouw in mij. Voor dat soort rollen word ik wel gevraagd. Maar ik zou het zo ontzettend leuk vinden om eens een echt mens te spelen of een stoere mevrouw. Maar daarvoor word ik niet benaderd, helaas.'