Starters huizenmarkt

VVD-raadslid Bartho Boer en jurist J. Boer proberen aan te tonen dat het fiscale beleid van de PvdA en de SP slecht is voor de lagere inkomensgroepen, en illustreren dat onder andere met de hypotheekrente en de positie van starters op de huizenmarkt (Podium, 4 januari). Daar tegenover plaatsen ze het CDA en vooral de VVD, die lagere inkomens via de verlofknip en afschaffing van de onroerendezaakbelasting tegemoet zouden treden.

De PvdA wil het toptarief voor de hypotheekrenteaftrek verlagen voor mensen met een belastbaar inkomen van 50000 euro of meer. Er is namelijk een probleem op de woningmarkt. Starters en doorstromers moeten betaalbare gezinswoningen en ouderenwoningen kunnen kopen. Voor de gewone Nederlander is het in heel Nederland bijna onmogelijk geworden een huis te kopen. In 1997 kon de helft van de huishoudens het zich nog veroorloven een gemiddelde eengezinswoning te kopen. In 2000 was dat nog maar 30 procent. Starters moeten meer financiële armslag krijgen. De wet-Duivesteijn die huurders in staat stelt hun woning te kopen moet verbeterd worden. Ook een systeem als in Duitsland, waarbij starters fiscaal in staat gesteld worden voor hun woningaankoop te sparen, lijkt hiervoor geschikt. Financiering hiervan kan plaatsvinden door nieuwe huisbezitters, die zoveel verdienen dat ze ook na aftrekposten nog onder het hoogste belastingtarief vallen, de hypotheekrente niet tegen 52 procent maar tegen 42 procent af te laten trekken. Deze vorm van solidariteit en rechtvaardigheid treft de 5 procent rijkste belastingbetalers. Dat lijkt alleszins rechtvaardig als je daarmee een heel grote groep starters en jonge gezinnen kan helpen. Het valt immers niet uit te leggen dat de meeste Nederlanders wel aan de huizen van de rijkste Nederlanders meebetalen zonder dat zij zelf behoorlijk kunnen wonen. Bestaande hypotheken worden ongemoeid gelaten in onze voorstellen, omdat burgers langlopende verplichtingen zijn aangegaan. Bestaande hypotheken mogen, anders dan het betreffende artikel suggereert, worden meegenomen naar een nieuwe woning, zoals nu ook al het geval is. Meer bouwen, gecombineerd met een speciale fiscale steun voor nieuwe huizenbezitters, is de enige oplossing voor de nieuwe woningnood. Dan de verlofknip, vooral een CDA-troetelkindje. Dat is geenszins een middel om het beroep op sociale voorzieningen in te dammen en werkgelegenheid te bevorderen. Het is niets anders dan een aanvulling op de al bestaande mogelijkheid om verlof te sparen. De kabinetten-Kok hebben een begin gemaakt met beleid om de combinatie van werk, zorgtaken en vrije tijd op een evenwichtige wijze vorm te geven. Stimuleren van sparen voor verlof maakte daar onderdeel van uit. Het kabinet-Balkenende wilde deze regelingen afschaffen, in ruil voor een nog te ontwikkelen levensloopbeleid en verlofknip. Bij nadere beschouwing bleek de verlofknip lagere inkomens weinig te bieden. Om ouderschapsverlof op te nemen moest iemand met een modaal inkomen zeventien jaar sparen; dan is je kind al bijna het huis uit. Niet voor niets is de verlofknip daarom snel van tafel verdwenen. Mogelijkheden voor verlof moeten verder ontwikkeld worden, in een combinatie van verzekeren en (fiscaal gestimuleerd) sparen, om het spitsuur in het leven voor iedereen, ook de lagere inkomens, te ontlasten. Verder is de stelling dat afschaffing van de onroerendezaakbelasting, zoals de VVD wil, tot koopkrachtverbetering van iedereen zal leiden kolder. Afschaffen van deze belasting zal vooral ten goede komen aan mensen met grote huizen en hoge inkomens. Veel mensen met een minimuminkomen krijgen deze lokale belasting al kwijtgescholden. Zij zien dus niets terug van dit verkiezingscadeautje. Mensen met een huurwoning betalen slechts de helft en hebben dus ook maar het halve voordeel. Daarentegen geldt: hoe groter je huis des te groter de meevaller. En in veel gemeenten zullen de afvalstoffenheffing en de rioolheffing moeten worden verhoogd als de onroerendezaakbelasting wordt afgeschaft, het geld moet immers ergens vandaag komen. En deze worden gewoon per gezin omgeslagen, ongeacht je inkomen of de waarde van je huis. Uiteindelijk schiet niemand er iets mee op. Feit is dat het afschaffen van de onroerendezaakbelasting overigens direct zal leiden tot hogere woonprijzen en nog meer problemen voor alle jonge gezinnen die voor het eerst een huis willen kopen. En wie iets wil doen aan de armoedeval moet niet de onroerendezaakbelasting afschaffen, maar de arbeidskorting, de korting die mensen krijgen als ze gaan werken, verhogen voor mensen die tegen een klein salaris weer aan de slag gaan.