De Navo in crisis

De Navo is gisteren in een crisis verzeild geraakt. Een crisis die alles te maken heeft met de interne verdeeldheid van het bondgenootschap over de vraag hoe Irak moet worden aangepakt. De crisis is niet zozeer een transatlantische crisis waarbij de Europese Navo-landen zich als één blok teweerstellen tegen het Navo-lid Amerika, maar meer een intern Europese crisis, waarbij enkele belangrijke Europese Navo-landen het oneens zijn met de rest van de Europese Navo-landen, die zich door de VS laat leiden.

Duidelijk is ook dat het tijdstip van de crisis op een hoogst ongelukkig moment komt, en dat de regering van dictator Saddam Hoessein van Irak de crisis als een geschenk uit de hemel zal ervaren. En dat laatste houdt meteen in dat de leiders van de Navo-landen er de komende dagen alles aan zullen moeten doen deze crisis te bezweren. En ook als die bezwering zou lukken, moet gezegd worden dat het onderlinge vertrouwen binnen de Navo een zodanige knauw heeft gekregen dat het lang zal duren voor het bondgenootschap daarvan hersteld zal zijn. Lukt die bezwering niet, dan is het einde van het transatlantische bondgenootschap gisteren begonnen. Want zonder wederzijds vertrouwen kan een bondgenootschap, en zeker een militair bondgenootschap, niet bestaan.

Het moet gezegd dat deze vetrouwensbreuk vooral Frankrijk, België en Duitsland is te verwijten. Zij hebben in eerste instantie geweigerd mede Navo-lid Turkije de steun te laten krijgen waar het als lid van het bondgenootschap recht op heeft. Hoe je het ook wendt of keert, hoe je ook staat tegenover een militair ingrijpen in Irak, het met een veto blokkeren van een Navo-plan dat beoogt de defensie van Turkije tegen een mogelijke aanval van Irak voor te bereiden, gaat in tegen de geest van het Navo-handvest. Ook als dat Navo-plan is gevraagd door een Amerika dat hard van stapel loopt en de urgentie van de Iraakse bedreiging nog steeds onvoldoende heeft bewezen.

Turkije heeft inmiddels een beroep gedaan op artikel 4 van het Navo-verdrag en zelf om consultaties over militaire bijstand gevraagd. En hopelijk geven Frankrijk, Duitsland en België dezer dagen hun bezwaren tegen militaire steun aan Turkije nu op. Een Navo in crisis komt nu wel bijzonder slecht uit. Een verdeelde Navo is al erg genoeg.