AgeKey niet feilloos

AMSTERDAM - Met AgeKey, het systeem voor leeftijdscontrole bij sigarettenautomaten, kan worden gesjoemeld. Een importeur van automaten heeft gisteren bij het postkantoor in Haaksbergen in één keer zes giropasjes, met daarop dezelfde bedrijfsnaam, geactiveerd.

Met elk pasje kunnen sigaretten uit een tabaksautomaat worden gehaald, die beschermd zou moeten zijn met AgeKey. Dat zou bij gebruik van pasjes met telkens dezelfde naam moeten blokkeren, zegt M. Seijger, directeur van Automaten Centrale N.O. in Neede. ,,Een discotheekeigenaar zou voor vier euro per kaart een stapel bedrijfsgiropasjes kunnen aanvragen bij de Postbank en deze uitlenen aan kinderen onder de 16 die met hun eigen pasje geen sigaretten mogen trekken. Zo ontduik je de voorschriften.''

Seijger is tegen het vrij dure AgeKey, dat een belangenvereniging van tabaksdistributeurs met sigarettenfabrikant British American Tobacco (BAT) ontwikkelde. Het ministerie van volksgezondheid koos ervoor, omdat het het minst fraudegevoelig zou zijn. Iedere roker die sigaretten uit een automaat wil halen, moet op het postkantoor op zijn bank- of giropasje een code laten zetten, waaruit blijkt dat hij ouder is dan 16. Per 1 januari mag er in Nederland alleen nog tabak worden verkocht aan personen boven de 16.

BAT-woordvoerder C. van Hasselt ontkent niet dat het mogelijk is meer bankkaarten met dezelfde naam te activeren met AgeKey. ,,Maar misbruik zal niet op grote schaal gebeuren, want ons systeem van kwaliteitsbewaking haalt dat er uit.''

Seijger en automatenexploitant J. Formsma uit Drachten betichten BAT van monopolievorming. De tabaksfabrikant, eigenaar van het overgrote deel van de sigarettenautomaten, zou met AgeKey vaste greep willen krijgen op de sector.

De twee willen dat een veel goedkoper systeem ook wordt toegestaan. Daarbij wordt de automaat door de uitbater na leeftijdscontrole met een afstandsbediening ontgrendeld. BAT dreigt de Staat met een miljoenenclaim als een tweede systeem wordt toegelaten.

De kwestie had per 1 januari al geregeld moeten zijn. Door Seijger en Formsma heeft staatssecretaris Ross-van Dorp (volksgezondheid) besloten haar ontwerp-besluit nog niet aan de Raad van State voor te leggen. Morgen vergadert de Kamer erover.

Volgens consultant J. van Lissa, die Seijger en Formsma adviseert, gebruikt BAT overheidsmaatregelen om de eigen concurrentiepositie te verbeteren. ,,Dat is het vaste patroon bij de sigarettenindustrie. Het is de tactiek van de Angelsaksische lobby, die op het scherpst van de snede wordt gevoerd. Als de overheid dat niet de gaten heeft, glijd je af naar een bananenrepubliek.''