'Nederland moet kiezen: tegenwicht of bondgenoot'

Antje Vollmer, vice-voorzitter van de Duitse Bondsdag, Groenen- politica en theologe.

Mevrouw Vollmer, ligt het meningsverschil tussen Europa en Amerika ook aan de religieuze taal die de VS gebruiken en die Europeanen niet kunnen volgen?

,,Rumsfeld sprak ons vandaag aan op onze houding, zei dat we nu standvastig moeten zijn. Hij appelleert zo aan ons hart, niet aan ons verstand. Maar mijn twijfels over oorlog in Irak komen niet uit mijn hart, ze komen uit mijn verstand. De taal waarin de Amerikaanse identiteit wordt geschreven, is door en door religieus. De strijd tegen het kwaad, 'wie niet voor ons is, is tegen ons', de gedachte van een Goddelijke opgave, is piëtistisch. Voor het moderne Europa is de scheiding tussen kerk en staat, ook in de manier van argumenteren, fundamenteel.''

Maar wat als het de Amerikanen er werkelijk om gaat het kwaad in de wereld te bestrijden, en het echt niet om de olie gaat? ,,Er zijn in onze opvatting van scheiding van kerk en staat geen wereldse doelen die God zegent. Alleen de mensenrechten. In Europa heeft men de verbinding tussen kerk en staat losgelaten, heeft men afgezien van religieuze taal in de politiek, van taal die macht heeft over de ziel van mensen. Bewust afstand doen van religieuze taal in de politiek is ook een vorm van ontwapening. De scheiding van kerk en staat is een van de belangrijkste doelen als we de islam en het Westen tot elkaar willen brengen, want zij kennen zo'n scheiding tot nu toe niet. Juist daarom moeten wij nu niet zelf in religieuze termen met de moslimwereldspreken.''

U kritiseert Amerika wegens zijn gebruik van religieuze taal. Moeten we niet ook kritiseren hoe in Duitsland elk debat over Irak wordt gevoerd in termen van de Tweede Wereldoorlog?

,,Ik vind dat in Duitsland de verwijzingen naar de nazitijd zelden passend zijn en eerder een emotioneel dan een rationeel debat dienen. De huidige situatie is niet zozeer met de Tweede Wereldoorlog, maar eerder met de Dertigjarige Oorlog vergelijkbaar: een botsing van beschavingen met sterk religieuze ondertonen. Die Dertigjarige Oorlog was de ergst denkbare combinatie: een burgeroorlog en een godsdienstoorlog tegelijk.''Ingeklemd tussen Duitsland en de Engelstalige wereld moet Nederland kiezen tussen de Amerikaanse vastbeslotenheid om Saddam ten val te brengen, of de Franse en Duitse vastbeslotenheid om de Amerikanen daarbij af te remmen. In de wandelgangen van een veiligheidsconferentie in München, geven de conservatieve Amerikaan Perle en de Groene Duitse Vollmer hun visie.

VERVOLG OP PAGINA 5

Niet geïsoleerd, maar relevant

Antje Vollmer

VERVOLG VAN PAGINA 1

Met haar harde kritiek op de VS heeft de Duitse regering zich internationaal geïsoleerd. Maar de publieke opinie in veel Europese landen is net zo kritisch als de Duitse regering. Zou u uit de buurlanden meer steun wensen om Duitsland uit zijn isolement te halen?

,,Dat praten over het Duitse isolement en over hoe irrelevant Duitsland is geworden, geloof ik niet zo, want waarom is anders de halve Amerikaanse regering naar deze conferentie in München gekomen?

Ik geloof dat Duitsland zeer relevant is, en dat onze bondskanselier een grote rol speelt voor allen die twijfels in hun hoofd hebben over het waarom, en het waarom nu, van oorlog tegen Irak.

Critici van oorlog in veel andere landen verwijzen naar de argumenten van de Duitse regering. Wij zijn een zeer loyale partner die nu niet overtuigd is door de argumenten.''