Joodse gemeenschap krijgt archief terug van Rusland

AMSTERDAM - Het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (Nik) krijgt meer dan honderdduizend pagina's vooroorlogs archief terug van Rusland. Het materiaal kwam na de Tweede Wereldoorlog in handen van de Russen, nadat het in de oorlog door de Duitsers uit ons land was geroofd.

Het Nik is opgelucht over de beslissing van president Poetin om negen Nederlandse archiefbestanden waaronder die van het kerkgenootschap, aan Nederland terug te geven. De Joodse archieven zijn voornamelijk afkomstig uit Amsterdam, Den Haag en Utrecht.

Pas begin jaren negentig, toen het politiek klimaat in Rusland opener werd, is bekend geworden dat het archief in Moskou was beland. In 1998 reisde Nik-secretaris Ruben Vis naar Moskou met het verzoek om inzage in het archief, dat volgens hem een goed beeld geeft van de ontwikkelingen binnen de Joodse gemeenschap in Nederland vanaf 1800 tot ongeveer 1943. ,,Uit de archiefstukken spreekt het vooroorlogse Joodse leven; de hoogte- en dieptepunten, met als diepste en meeste droeve punt de meest recente documenten uit de oorlogsjaren'', aldus Vis.

Het oudste document dateert uit eind achttiende eeuw. Het gaat om een verzoek van een aantal Joden uit Maarssen aan het stadsbestuur van Utrecht, om zich in deze stad te mogen vestigen. Tot die tijd was dat verboden, maar dankzij een nieuwe regeling konden dergelijke verzoeken worden ingediend.

Terug in Nederland, zal het archief worden bewaard op voor het publiek toegankelijke plaatsen.