Dreigend tekort aan stroom

ZEIST - Nederland zal op korte termijn nog eens zeker drie elektriciteitscentrales moeten bijbouwen, om niet van buitenlandse stroom afhankelijk te worden. De al geplande uitbreiding van de binnenlandse opwekcapaciteit, die in 2006 beschikbaar komt, is onvoldoende. Dat zeggen onderzoekers van het consultantsbureau Cap Gemini Ernst & Young.

In het rapport 'Trends in Energy 2003', dat gisteren in Zeist werd gepresenteerd, stellen de consultants dat Nederland voorlopig afhankelijk zal zijn van import. ,,Los van de importen, zitten we krap in onze jas'', aldus onderzoeker Theo Fens. Dreigende stroomtekorten doen zich vooral voor tijdens piekuren in de winter, zo laten gegevens van netwerkbeheerder TenneT zien.

Volgens de consultants is de afhankelijkheid van buitenlandse stroom niet per se een probleem, maar zij wijzen erop dat in het buitenland de opwekcapaciteit evenzeer tegen haar grenzen aanloopt. Ook in transportnetwerken en nieuwe centrales zal geïnvesteerd moeten worden, en de vraag is 'wie dat zal betalen?', stellen zij in het rapport. Bovendien is het twijfelachtig of een land als Duitsland, waar Nederland een groot deel van zijn importstroom koopt, zijn overcapaciteit wel handhaaft. De Duitsers overwegen hun kerncentrales te sluiten, waardoor Duitsland mogelijk een 'netto-importeur' van stroom wordt.

In het rapport schrijven de consultants erop te vertrouwen dat de markt op de lange termijn wel zijn werk zal doen, 'en in afdoende mate in nieuwe capaciteit zal investeren'. ,,Op de middellange termijn, nu de sector zo sterk in beweging is, kunnen we er niet zeker van zijn dat de elektriciteitsvoorziening op ieder moment zal zijn gewaarborgd.'' Het is zelfs denkbaar dat de 'sector door het ijs zakt'.

Volgens onderzoeker Fens is het ,,onder de huidige omstandigheden voor stroombedrijven lastig om investeringsbeslissingen te nemen''. Ten eerste is de prijs van stroom extreem grillig, aldus Fens. Alleen als op de stroombeurzen in de toekomst ook speciale optiecontracten voor elektriciteit kunnen worden verhandeld -op het ogenblik is slechts daghandel toegestaan- kunnen bedrijven zich indekken tegen de beweeglijkheid van de stroomprijs. Fens: ,,Helaas is door het debacle met energiehandelaar Enron in Amerika een rem gezet op de ontwikkeling van die markt''.

Een tweede belemmering is de gebrekkige regelgeving van de vrije energiemarkt. De onderzoekers schrijven, op grond van interviews met functionarissen uit de Nederlandse stroomsector, dat de overheid zich te snel heeft teruggetrokken uit het liberaliseringsproces.