Met geopend vizier

Een masker dragen is niet normaal. Misschien met carnaval, voor een gemaskerd bal, of bij een overval, maar in andere situaties is het zeer ongebruikelijk het gezicht te verbergen. Dat heeft goede redenen. De samenleving hangt aan elkaar van communicatie, voor een aanzienlijk deel in levenden lijve. Om dat met vertrouwen en in alle openheid te kunnen doen, is het nodig dat we elkaar kunnen zien. Niet voor niets wekt het ergernis om een gesprek te moeten voeren met een in een grote capuchon gehulde puber of met iemand die zijn gezicht in zijn handen verbergt. De omgangsregels in Nederland en in een groot deel van de wereld schrijven voor dat we elkaar in de ogen kijken als we tegen elkaar praten, net zoals we de hand schudden bij een begroeting.

Daarom is het terecht dat het regionaal opleidingscentrum (roc) van Amsterdam besloten heeft de nikaab, de sluier die alleen een reepje voor de ogen vrijlaat, te verbieden. Enkele leerlingen van het roc hullen zich in een nikaab. Deze moslimmeisjes volgen een opleiding in de sociaal-culturele sector, voor hulpverleenster of crècheleidster. Dan is het van groot belang verbaal en non-verbaal te kunnen communiceren, redeneert het roc. Het is vrijwel onmogelijk voor deze scholieren een stageplaats te vinden. Studeren ze toch af, dan zullen werkgevers deze vrouwen waarschijnlijk niet aannnemen.

De school voert met de leerlingen gesprekken om de verhullende sluier thuis te laten. Met ingang van volgend schooljaar is het verboden met een nikaab in de klas te verschijnen, heeft de school aangekondigd. Het ligt voor de hand de nikaab dan ook op straat of in openbare gebouwen te verbieden. Ook daar is open communicatie van groot belang. Dat zou echter op dit moment een erg zware maatregel zijn. De politie heeft momenteel wel wat anders te doen dan zo'n verbod handhaven. Pas als veel meer vrouwen zich in een nikaab vertonen, of als er een algemene identificatieplicht wordt ingevoerd, is het nodig over een algeheel verbod na te denken.

Het is vooralsnog te hopen dat het dragen van de nikaab niet aanslaat bij de moslims in Nederland. Maatregelen zoals die van het Amsterdamse roc, moeten ertoe bijdragen dat die dracht geen gewoonte wordt en leerlingen kiezen voor integratie in plaats van isolatie.