Zoveel hoofden, zoveel waarheden

De moorddadige aanslagen op de treinen bij Madrid hebben in grote lijnen twee gevolgen gehad. Mede door de leugenachtigheid van de Spaanse regering die ten onrechte de Eta de schuld gaf, won de socialistische partij de verkiezingen, waarop de nieuwe premier José Zapatero aankondigde de Spaanse troepen uit Irak te zullen terugtrekken.

Elders in Europa werd groot alarm geslagen. Het besef het volgende slachtoffer van terrorisme te kunnen worden, leidde tot internationaal veiligheidsoverleg en tot concrete maatregelen ter voorkoming van nieuwe rampen.

Deze gebeurtenissen zijn nog maar een goede week oud en reeds is er een publieke discussie ontstaan waarin de meest uiteenlopende geluiden zijn te horen, een ware kakofonie van overwegend zinnige argumenten en overwegingen waarin evenwel geen spoor van overeenstemming is te vinden. Ik geef een kleine catalogus.

De gemiddelde burger. Onverwacht is nu ook Europa het doelwit van moslimterrorisme geworden. Veiligheid bestaat niet meer. Het wordt hoog tijd dat de regeringen wakker worden en deze misdadigers op korte termijn in hun kladden pakken. Er is veel te laks gereageerd op de miljoenen vreemdelingen die zich in ons midden hebben gevestigd.

De rechtse kiezer. Het besluit van Spanje om uit Irak weg te lopen, is de stomste reactie die denkbaar is. Hier wordt terrorisme beloond, dat wil zeggen uitgelokt, want het blijkt mogelijk met één bomaanslag een democratisch gekozen regering ten val te brengen en de medewerking aan het Iraakse project te frustreren.

De linkse kiezer. Ho Ho! De Spaanse troepen zijn naar Irak gestuurd tegen de uitdrukkelijke wil van de grote meerderheid van de bevolking. De democratie is met voeten getreden. Bovendien: de socialistische oppositie had uitdrukkelijk gesteld in het geval van een verkiezingsoverwinning de militairen terug te zullen halen. Ze houdt haar belofte; elk ander besluit zou kiezersbedrog zijn geweest.

De tacticus. Dat mag waar zijn, maar Zapatero had niet zo haastig moeten zijn met het bekendmaken van zijn voornemen. Gezien de aanslagen had hij een beter moment moeten afwachten, bijvoorbeeld na het oppakken van enkele terroristen. Nu schept hij onbedoeld het beeld van een regering die capituleert voor terroristisch geweld.

De wezel (Amerikaanse uitdrukking). Alles goed en wel, maar tegen schurken zijn we nu eenmaal niet opgewassen. Alle regeringen die onder druk van Bush zich in de Iraakse oorlog hebben gestort, zijn onverantwoord bezig geweest. Laat de Yankees hun eigen boontjes maar doppen.

De Yankee. Dat doen we al ruimschoots, maar de aanslagen in Madrid tonen aan dat het terrorisme nog veel harder moet worden bestreden. De oorlog tegen Irak mag een tijdlang omstreden zijn geweest, maar nu blijkt hoe juist het was dit broeinest van terreur aan te pakken en uit te roken. De Spanjaarden hadden juist nu méér troepen naar Irak moeten sturen.

De nieuwe Europeanen. Helemaal mee eens. Op deze manier worden we in Irak extra belast terwijl we thuis, door de vrees voor aanslagen, in de verdediging worden gedrongen. Waar blijft de Europese solidariteit?

De oude Europeanen. Dat is de zaak op zijn kop zetten. Spanje voegt zich momenteel bij de beschaafde Europese naties die van de aanvang af gekant waren tegen de illegitieme oorlog tegen Irak. Na Spanje zullen er mogelijk méér Bush-poedels naar ons kamp overgaan. Eergisteren bleek de Poolse president wakker te zijn geworden: hij zei zich door de VS, met hun 'massavernietigingswapens', bedrogen te voelen. Europa moet weg uit het Iraakse moeras. 'Het is mooi geweest'. (Wouter Bos)

De realist. Dit is te gemakkelijk. Irak staat momenteel onder westers gezag en kan niet op stel en sprong in de steek worden gelaten. Natuurlijk was de inval in Irak een (Amerikaans-Britse) stommiteit, maar gedane zaken nemen geen keer. Politiek bedrijven is niet het uitspelen van het oude eigen gelijk maar het nemen van verantwoordelijkheid in de actuele situatie.

De cynicus. Ik word erg moe van al deze opwinding. De aanslag in Madrid is natuurlijk gruwelijk maar een paar honderd doden zijn geen aanleiding om ineens in paniek te raken. In het kader van wat de Derde Wereldoorlog wordt genoemd, is het een speldenprik. Ook dat plotselinge vertoon van internationale vastberadenheid is holle retoriek. Iedereen weet dat dergelijke aanslagen niet zijn te voorkomen. Pas maar op dat regeringen niet de gelegenheid te baat nemen onder verwijzing naar zorg voor de burgers, die burgers van hun rechten te beroven.

Irakees nr. I. De Amerikanen worden al genoeg teruggepakt, nu zijn de Spanjaarden aan de beurt. Ze ondersteunen het brute geweld tegen ons land, nu krijgen ze letterlijk hun trekken thuis.

Irakees nr. II. Slechte zaak. Als de Spanjaarden en mogelijk andere landen straks vertrekken, blijven we met de Amerikanen zitten en komt er van internationalisering van de buitenlandse bemoeienis helemaal niets terecht.

Osama bin Laden. Ik wist van het plan tot een aanslag in Madrid niets af en heb er op geen enkele manier de hand in gehad. Maar als die jongens in Spanje mijn firmanaam willen gebruiken, komt het mij niet slecht uit, zeker niet omdat de wereldopinie erin trapt en overal Al-Kaida ziet opduiken. Op de vlucht in de oostelijke bergen van Afghanistan, kan ik de verbreiding van het terroristische evangelie met een gerust hart aan anderen overlaten. Na mijn dood blijft 'Al-Kaida' leven.