Kleine baas

Peter Henk Steenhuis volgt de ontwikkeling van de taal van zijn zoon. Aflevering 38: Zelfbewustzijn

Een veelgehoord pedagogisch advies: het zelfbewustzijn van een kind groeit door het kind te prijzen. Dat begint al met het eerste hapje: als de banaan over de kin druipt, prijst de voerende ouder de eter de hemel in: ,,Goed zo, helemaal op!'' Maar ook de toenemende woordenschat leidt tot een groeiend zelfbewustzijn.

Ongeveer een maand geleden ging ik met de kleine baas met de pont. We namen het pontje naar het KNSM-eiland aan het IJ. Als je niet uitstapt bij het eiland duurt het zo'n twintig minuten voordat je weer bij het Centraal Station uitkomt. Thuisgekomen vertelde hij trots dat hij met 'het kleine pontje' was geweest.

Toen zijn moeder een week later de kleine baas maande zijn boterham op te eten, zodat hij daarna met papa met de boot mocht, zei hij met nadruk: ,,Met de pont heet dat, mama.''

Langzamerhand wordt zijn zelfbewustzijn zo sterk dat uitvoerig prijzen hem bijna arrogant maakt. Hij weet dat hij iemand is, niet de baas, maar wel een 'piepklein baasje'. En dat piepkleine baasje zegt waar het op staat: ,,Ik ben helemaal niet stout, ben je nu helemaal vertoeterd!''

Ook sluipen nu de woorden 'helemaal', 'echt' en 'absoluut,' in zijn spraak, allemaal aanwijzingen dat hij zekerder wordt van zijn taalgebruik, weet wanneer hij bepaalde uitdrukkingen moet onderstrepen. ,,Dat vind ik echt niet leuk, mama!''

Zelfbewustzijn geeft ook de trots de kans zich te ontwikkelen. Afgelopen zondag is hij naar de Dom in Utrecht geweest. Hij heeft in het schip van de kerk gezeten, stilletjes, en diep onder de indruk van de cantorij. Later liepen vader en zoon op het Domplein. Ze keken omhoog: ,,Hij gaat vallen, papa.''

Ik ontkende. ,,De toren lijkt te bewegen, maar eigenlijk zijn het de wolken erachter die langs de lucht jagen.''

Te theoretisch. De kleine baas liet het gesprek een wending nemen: ,,De Westertoren is hoger.''

Ik keek hem verbaasd aan. Hij knikte beslist: ,,Ja, de Westertoren is absoluut hoger.''

Tegen zoveel Amsterdamse bluf moest de Dom wel protesteren. Hij begon te beieren. En hoe. Dat stille zondagochtendse plein schudde op zijn grondvesten. De kleine baas kromp ineen, greep mijn hand. Toen de Dom uitgebeierd was, zei hij: ,,De Dom is toch groter, papa.''