VS schonden conventies met opzet

AMSTERDAM – Het Amerikaanse leger heeft willens en wetens de Geneefse conventies geschonden in de Aboe Ghraibgevangenis. Dat blijkt uit een brief die de legerchef in de gevangenis aan het Rode Kruis schreef, zo onthulde gisteren The New York Times.De brief is getekend door brigadegeneraal Janis Kaspinski, die ontslagen is vanwege de mishandelingen Irakezen in de gevangenis. Voor een deel van de gedetineerden gelden op grond van de nationale veiligheid de conventies niet, aldus de brief, verwijzend naar een artikel daarin dat dit mogelijk zou maken. Het Rode Kruis bestrijdt dat.

Amerikaanse en Britse militairen die zich misdragen, kunnen als gevolg van een decreet door Irak niet worden vervolgd. Volgens de Britse krant The Observer is nu afgesproken dat de militairen ook na de machtsoverdracht van eind juni gevrijwaard blijven van vervolging in Irak.

Deze berichten leverden tot nu toe geen reactie op van Washington, anders dan de bewering dat de Amerikaanse opperbevelhebber in Irak, Ricardo Sanchez, persoonlijk bij verhoren van gevangenen aanwezig zou zijn geweest. Dit bericht van de Washington Post is gisteren nadrukkelijk tegengesproken. De krant meldde dat een Amerikaanse kapitein dit wil getuigen om een militair te ontlastendie terecht moet staan voor 'Aboe Ghraib'.

De Britten voelen zich onder het verharde optreden van de Amerikanen steeds minder op hun gemak, bleek gisteren uit een uitgelekt stuk van het Britse ministerie van buitenlandse zaken.

,,Hard Amerikaans optreden in Falloedja en Najaf heeft zowel de soennitische als de sjiitische oppositie tegen de coalitie gevoed, en kostte ons steun van de Iraakse bevolking”, aldus de brief waarop The Sunday Times de hand wist te leggen. Als er extra Britse troepen worden gestuurd, wil Londen meer invloed op Amerikaanse militaire besluiten, aldus het stuk.

Het stuk is actueel gezien het geweld van afgelopen weekeinde in en rond Najaf, waarbij zeker dertig Iraakse doden vielen. De Amerikanen bestormden de moskee in het naburige Koefa, waar de opstandige Moektada al-Sadr zetelde. Daar werd fel gevochten, tot in de moskee vielen de doden. De Amerikanen zeggen er veel wapens gevonden te hebben.

De gevechten rond de sjiitische heiligdommen hebben geleid tot vrijwel dagelijkse protesten bij de Britse ambassade in buurland Iran. De Britten behartigen in Teheran de belangen van de VS die er sinds de revolutie geen diplomaten meer hebben. De islamitische republiek heeft dit weekeinde een formele waarschuwing aan de Amerikanen gestuurd uit de heilige steden in Irak te vertrekken.