'Democratie valt van dichtbij soms tegen'

DEN HAAG – ,,Vanuit de verte klinken trommels het mooiste”, zegt Abdullah, een van de ongeveer tweeduizend Koerden die in Den Haag betogen tegen de dreigende uitlevering van PKK-kopstuk Nuriye Kesbir. ,,Het is een Turks spreekwoord. Wat ik ermee bedoel? In Turkije dachten we dat democratische landen volmaakt waren. Maar nu we de Europese democratie van nabij meemaken valt die soms tegen.” Abdullah is deze zaterdagochtend vanuit Bremen naar Den Haag gekomen. Ook hij is boos over het oordeel van de Hoge Raad, dat justitie Nuriye Kesbir mag uitleveren aan Turkije. Kesbir zat in de topleiding van de Koerdische guerrilla-organisatie PKK, die in de jaren tachtig en negentig strijd leverde met het Turkse leger. Turkije beschuldigt haar van terreur. Volgens Kesbir hield ze zich alleen met vrouwenzaken bezig.

De opvatting dat de PKK een terroristische organisatie zou zijn is niet populair in deze optocht, die gedisciplineerd op weg is van het Malieveld naar het ministerie van justitie. ,,Turkije fascist!” klinkt het in Duits, Koerdisch en Nederlands. En: ,,Kesbir vrij!” Iedereen weet zeker dat Kesbir gefolterd zal worden, welke garanties de Nederlandse regering ook zal vragen aan Turkije. Kesbir is in hongerstaking, net als aanhangers van haar.

Er is redelijk wat politie op de been, het is ruim vijf jaar geleden dat een PKK-betoging enorm uit de hand liep, maar de herinnering aan de vernielingen in 1999, na de arrestatie van PKK-leider Abdullah ücalan, is nog niet uitgewist.Den Haag heet wel de 'hoofdstad van Europees Koerdistan' en moet altijd beducht zijn voor uitbarstingen, wanneer de spanning tussen Koerden en Turken oploopt.

Abdullah geeft in een paar pennenstreken zijn visie: ,,Volgens Turkije is er nooit een oorlog geweest, waren er alleen criminele daden. Jullie Hoge Raad lijkt die lezing te hebben overgenomen. Maar er zijn vierduizend Koerdische dorpen verbrand. Is dat geen oorlog? Echte democratie krijgt pas een kans als Turkije lid wordt van de EU. Nu is het nog zo dat ik in Turkije vier jaar cel riskeer, doordat ik hier meeloop.”

Hij is docent Turks. ,,Op de basisschool moest ik Turks spreken”, legt hij uit. ,,Ik kon er niets van en mijn Turkse medescholieren lachten me hard uit. Een Koerdische vriend en ik hebben toen het woordenboek uit ons hoofd geleerd. Daarna kwamen diezelfde pestkoppen naar ons toe om hen te helpen met proefwerken Turks. Het is een prachtige taal. Maar waarom mag ik in Duitsland les in Turks geven en in mijn eigen land geen les in Koerdisch?”