Bossi: Kardinalen op blote voeten

Umberto Bossi, de Italiaanse minister van hervormingen, is een man die er plezier in lijkt te scheppen zijn coalitiegenoten op de kast te jagen. Hij doet dat door boude uitspraken te doen. Bossi krijgt dan steevast de wind van voren, premier Berlusconi geeft hem een standje en zegt vergoelijkend: Zo is Bossi nou eenmaal. Deze inmiddels welbekende scène komt regelmatig voor in het politieke theater van Italië. Daarna gaat het toneelstuk verder en volgen er weer heel andere dramatische scenes met andere hoofdrolspelers.

Deze week was Bossi opnieuw aan de beurt. Niemand minder dan de paus had hem geïrriteerd. Johannes Paulus II had in haarzuiver Romeins dialect grapjes gemaakt. Nou heeft Umberto Bossi het niet op Rome en de Romeinen. Die verslinden immers het geld dat in het noorden, waar Bossi zijn electoraat heeft, zuur wordt verdiend. Dus sloeg Bossi terug: het belastingsysteem dat ervoor zorgt dat acht promille van de inkomstenbelastingen naar de katholieke kerk kan gaan, zou moeten worden afgeschaft. De kardinalen zouden weer op blote voeten moeten gaan lopen.

Het systeem waar Bossi het over had wordt simpelweg de 8 promille genoemd. Op hun belastingformulier kunnen de Italianen kiezen waar 8 promille van hun geld naartoe gaat. Of naar de staat, of naar de katholieke kerk, of naar een aantal andere kerken. Bijna negentig procent van de Italianen kiest voor de katholieke kerk. Dat leverde deze vorig jaar ruim een miljard euro op.

Bossi viel dus rechtstreeks de katholieke kerk aan. Waarom? Misschien om zijn Liga Noord te profileren nu er Europese verkiezingen aankomen. Misschien omdat de kerk illegale immigranten onderdak geeft en Bossi daarvan gruwt. En misschien omdat de kerk een uitgesproken voorstander is van een verenigd Italië en niets ziet in Bossi's plannen om het land te decentraliseren.

Hoe het ook zij, de Liga-leider had iedereen weer op de kast. Vice-premier Fini: Hij heeft nu echt de grenzen van het fatsoen overschreden. Het bisschoppelijke dagblad Avvenire: Het heeft geen zin hier woorden aan te verspillen. Ook premier Berlusconi had de pest in. En niet alleen omdat het electoraat van zijn Forza Italia voor 70 procent katholiek is.

Berlusconi vreesde voor een deuk in zijn verhouding met de Italiaanse katholieke kerk en het Vaticaan. Hun politieke steun doet een regeringsleider bepaald geen kwaad. De verhouding is op dit moment goed. Tot genoegen van de kerk heeft de regering onlangs allerlei vormen van kunstmatige hulp bij bevruchting verboden, krijgen echtparen die een tweede kind op de wereld zetten duizend euro cadeau, is het er niet makkelijker op geworden om te scheiden en kunnen katholieke scholen binnenkort wellicht op subsidie van de staat rekenen.

Silvio Berlusconi kwam dus met een officiële verklaring. Deze regering is niet van plan de 8 promille af te schaffen. Integendeel. Wij zijn van plan om onze vriendschappelijke en constructieve band met het Vaticaan en de Italiaanse Bisschoppen Conferentie voort te zetten. Bossi kreeg een standje: Je hebt nu echt overdreven. Ruzie gesust. Scène afgelopen. Op naar de volgende.