Straat van Tito of van Alija Izetbegovic?

Servië kende Titovo Uzice en Macedonië Titov Veles: iedere deelrepubliek in het oude Joegoslavië had minstens één stad vernoemd naar de Grote Leider. Montenegro eerde hem zelfs in zijn hoofdstad: Titograd, stad van Tito. Ten overvloede werd daar ook nog eens de hoofdstraat naar hem vernoemd, net zoals overigens de meeste steden en dorpen een ulica (straat) of trg (plein) Marsala Tita kenden.

Tot eind jaren tachtig. Toen ging het socialisme op de schop, op de voet gevolgd door Joegoslavië. Tito verdween uit het vocabulaire. Titograd kreeg zijn oude benaming, Podgorica, weer terug, de andere 'Tito'-steden schrapten de eerste helft van hun naam. De ene na de andere stadsplattegrond werd herdrukt. Josip Broz alias Tito werd vervangen, doorgaans, door een plaatselijke held uit het roemrijke, soms roemruchte, vooroorlogse verleden -dat wil zeggen van vóór de Tweede Wereldoorlog.

In Bosnië heeft de in 1980 gestorven Tito het nog het langst uitgehouden. Daar herinneren velen zich zijn tijd weliswaar als niet ideaal, maar verre te verkiezen boven de huidige armoedige situatie. Maar inmiddels wordt zelfs in Sarajevo zijn positie bedreigd. Vorige maand stelde de 'Commissie voor de herdenking van historische gebeurtenissen en personen' voor om de straat van Tito, die door het hart van de stad slingeert, die van Alija Izetbegovic te maken, de vorig jaar overleden ex-president van Bosnië.

,,Om hem als staatsman te herdenken en de offers die voor de onafhankelijkheid van Bosnië zijn gebracht'', zo verklaarde een commissielid voor de radio, niet toevallig een lid van de SDA, de moslimpartij die door Izetbegovic zelf in 1990 werd opgericht. Hij voegde daaraan toe dat Tito 'natuurlijk' ook een groot staatsman is geweest, 'maar hij was de president van Joegoslavië en Joegoslavië bestaat nu eenmaal niet meer'.

Onomstreden is het voorstel niet. Niet alleen onder Serviërs en Kroaten, die er bepaald moeite mee hebben om in Izetbegovic ook hún grote voorman te zien. Ook onder Bosniaks, zoals de moslims zichzelf vaak noemen, is de bijval niet algemeen. Een enquete op een Sarajevose website laat zien dat slechts een minderheid het voorstel steunt.

Een puur partijpolitieke zet, noemt menigeen het idee. Gevaarlijk bovendien, aldus de president van de 'Josip Broz'-vereniging in het weekblad Slobodna Bosna: ,,Dit is een signaal om straks Izetbegovic ook weer te vervangen.''

Izetbegovic zelf wees tijdens zijn leven de suggestie om zijn naam te geven aan de hoofdstraat van de hoofdstad af. ,,Ik denk niet dat de geschiedenis met ons begonnen is'', verklaarde hij. Die geschiedenis begon overigens ook niet met Tito. Vóór 1945 heette de straat naar Aleksander, de koning van het eerste Joegoslavië.