Oude namen dingen naar Griekse macht

Twee relatief jonge partijleiders uit twee oude politieke geslachten nemen het morgen tegen elkaar op in de Griekse parlementsverkiezingen. De winnaar wordt sowieso de jongste premier van het moderne Griekenland.

AMSTERDAM - Het is jammer voor Costas Simitis. Bijna acht jaar was de socialist premier van Griekenland en in die tijd wist hij, in ieder geval in de EU, het imago van het land drastisch te veranderen: van parasitaire dwarsligger tot redelijk normaal lid. Met een economische groei van ruim vier procent deed het land het de afgelopen jaren zelfs beter dan menig EU-collega.

De leider van Pasok had, zeker in het begin van zijn regeerperiode, de handen vol aan de erfenis van zijn voorganger Andreas Papandreou. Zo populair als de illustere Pasok-oprichter werd Simitis in eigen land echter nooit. Begin dit jaar maakte hij bekend als partijleider de teugels over te zullen dragen. Zijn opvolger: George Papandreou, inderdaad zoon van. Prompt schoot de partij omhoog in de opiniepeilingen: de naam Papandreou -die al sinds het begin van de twintigste eeuw opgeld doet in de Griekse politiek- deed wonderen, de enorme verschillen in optreden en ideeën tussen vader en zoon ten spijt.

Of het genoeg is, valt echter nog te bezien. In de peilingen heeft Pasok weliswaar afstand op de grote rivaal, het conservatieve Nieuwe Democratie, verkleind. Maar overbrugd heeft de 51-jarige Papandreou jr, nog even minister van buitenlandse zaken, het verschil nog niet. Zijn directe tegenstander, Costas Karamanlis (48), heeft de interesse voor de politiek ook niet van een vreemde. Diens oom Constantine was tussen 1955 en 1980 vier keer premier, en toen tweemaal president.

Dat was in een tijd dat de ideologische verschillen tussen links en rechts nog substantieel waren. Net als elders in Europa is het echter ook in Griekenland drukker geworden in het centrum. En, hoewel er nog achttien partijen aan de verkiezingen meedoen, zullen de ongeveer 9,7 miljoen kiezers -die verplicht zijn naar de stembus te gaan- in hoofdzaak stemmen voor twee partijen zonder grote verschillen.

Dat blijkt ook wel uit de belangrijkste verkiezingsslogan van de jurist Karamanlis, sinds 1996 partijleider van ND. Hij propageert dat het tijd is voor verandering, maar daarmee bedoelt hij vooral dat er maar eens een eind moet komen aan de lange regeerperiode van Pasok. De socialisten zijn al sinds 1981, met een onderbreking van drie jaar, aan de macht.

Maar voor verandering hoef je helemaal niet op de concurrent te stemmen, die staan wíj ook voor, heeft Pasok-leider Papandreou de Griekse kiezer de laatste weken keer op keer voorgehouden. In feite bepleit hij daarmee (nóg meer) afstand van het beleid dat zijn vader destijds voerde. Hij is voorstander van een kleine en effectieve overheid -waar mensen niet op basis van partijpolitieke verdiensten maar vanwege kwaliteit worden benoemd-, privatisering en flexibilisering van de economie, voortgaande samenwerking binnen Europa.

De uitslag zal zondag een uur na sluiting van de stembussen bekend zijn. Het specifieke Griekse kiesstelsel brengt met zich mee dat de winnaar, ongeacht het percentage stemmen, automatisch een absolute meerderheid van de 300 zetels in het parlement krijgt. De winnende partijleider wordt premier. Maar of die nu Karamanlis of Papandreou heet: het wordt sowieso de jongste eerste minister in de moderne Griekse geschiedenis.

De winnaar is overigens geen tijd gegund van zijn zege te genieten. Hij krijgt meteen een enorm karwei op zijn bordje. Hij moet zorgen dat de Olympische Spelen, die van 13 tot 29 augustus in de hoofdstad Athene worden gehouden, tot een goed einde worden gebracht. Voor spelers, officials, toeschouwers en de Griekse schatkist.