'Veiligheidssysteem treinen te oud'

AMSTERDAM – Kamerleden reageren verdeeld op de waarschuwing van Pieter van Vollenhoven dat treinen in ons land rijden met het oude, onveilige Automatische Trein Beïnvloedingssysteem (ATB).

VVD-kamerlid Hofstra 'werpt dat verre van zich', maar het CDA en de PvdA willen snel overstappen.

Van Vollenhoven, voorzitter van de Raad voor de Transportveiligheid, deed die waarschuwing dit weekeinde in het televisieprogramma Nova. Hij reageerde daar op het treinongeluk in Amsterdam van afgelopen vrijdag waarbij twintig reizigers gewond raakten. De oorzaak van de botsing is nog niet bekend.

De voorzitter dreigt te stoppen met onderzoek naar treinongelukken als niet snel een beter veiligheidssysteem wordt ingevoerd. De invoering daarvan kost miljarden. Een meerderheid van PvdA en CDA zegt zo snel mogelijk een nieuw Europees veiligheidssysteem voor treinen te willen.

De VVD, bij monde van kamerlid Hofstra, vindt dat de voorzitter voor zijn beurt praat. Van Vollenhove moet eerst het onderzoek afwachten, vindt Hofstra. ,,Ik werp verre van me, dat wij willens en wetens een onveilig systeem instandhouden.” De raad waarschuwt al veel langer dat ATB niet meer voldoet aan de huidige veiligheidseisen. Een van de bezwaren tegen het oude systeem is dat het treinen die met minder dan veertig kilometer per uur door rood rijden, niet afremt.

Het CDA en de PvdA hebben begrip voor Van Vollenhoven. ,,Kennelijk vond hij een noodkreet nodig”, meent PvdA'er Dijksma. Zij zal minister Peijs van verkeer en waterstaat naar de Kamerroepen om antwoord te geven op de vraag hoe het kabinet de veiligheid op het spoor wil garanderen. Peijs wilde gisteren niet reageren. Ze wil dat pas doen als het onderzoek is afgerond.

Na een treinbotsing, in 1992 vlak buiten het station van Eindhoven, en een bij Dordrecht in 1999, waarschuwde de Raad voor de Transportveiligheid al dat ATB een 'verouderd' systeem is dat 'niet meer voldoet aan de eisen die het huidige gebruik daaraan stelt'. ,,Vooral bij stations doen zich situaties voor, waarin treinen met lage snelheid, dus eigenlijk zonder ATB-bewaking, bij het passeren van rode seinen in de rijweg kunnen komen van treinen die met hoge snelheid rijden”, staat in het rapport (uit 2001) over de botsing bij Dordrecht.

VERVOLG OP NEDERLAND 3

VERVOLG VAN PAGINA

Ook door slecht onderhoud trein vaker door rood

TREINONGELUK

De raad vond dat de minister van verkeer en waterstaat snel moest aangeven wanneer het Nederlandse spoorwegennet een nieuw ATB-systeem zou krijgen. De minister wil wachten op een systeem dat bij de rest van Europa aansluit, het ERTMS (European Rail Traffic Management System), en heeft geen invoeringstermijn opgegeven.

Volgens woordvoerder Eric Drent van spoorbeheerder Pro-Rail, komt het Europese systeem zeker in Nederland, maar is de invoering daarvan nog afhankelijk van de Europese besluitvorming, van het overleg tussen de Europese spoorwegbedrijven en van geld. Het ministerie van verkeer en waterstaat heeft volgens Drent al 'tientallen miljoenen euro's' in het project gestoken. ,,Het is alleen nog niet zeker wanneer ERTMS precies in Nederland wordt ingevoerd.” Wel is volgens ProRail al zeker dat de Betuweroute en de nieuwe hsl van ERTMS worden voorzien.

De vakbond voor rijdend personeel, de VVMC, vindt dat het veiligheidssysteem voor het treinverkeer nu snel moet worden aangepast. Volgens de bond laat het systeem het soms afweten. Treinen rijden volgens D. Cijs van de VVMC vaker door rood, omdat ze doorglijden vanwege het weer of door slecht onderhoud. De problemen worden volgens hem wel in de veiligheidscommissie besproken, maar in de praktijk gebeurt er weinig.

,,Door een ongeval als van vrijdag bij het Centraal Station in Amsterdam wordt iedereen weer wakker geschud.” ProRail wil graag met de bonden praten om eventuele problemen met het oude ATB te bespreken, zegt woordvoerder Drent.

Reizigersorganisatie Rover vraagt zich af of de veiligheid op het spoor nog wel voldoende kan worden gegarandeerd. Ook Rover heeft al eerder gewaarschuwd dat treinen steeds vaker door rood licht rijden. ,,Het is meer geluk dat wijsheid dat er niet vaker een ongeluk is gebeurd”, zegt bestuurslid Rikus Spithorst van Rover. ,,En het is een wonder dat bij dit ongeval geen doden zijn gevallen. We willen geen paniek zaaien – er rijden vijfduizend treinen per dag in Nederland – maar we maken ons toch wat zorgen. Een ongeluk als dit mag niet meer gebeuren.”

Bij de botsing aan de oostkant van het Centraal Station in Amsterdam zijn een wissel en een stuk rails beschadigd. Daardoor was voor zondagochtend geen treinverkeer aan de oostkant mogelijk. De internationale treinen vertrokken tijdelijk vanaf station Bijlmer en vanaf Schiphol. Reizigers konden die stations met de trein of de gewone stadsmetro bereiken.

Medewerkers van Verkeer en Waterstaat hebben vrijdag meteen gegevens opgeschreven en foto's gemaakt van het ongeluk. Daardoor stond het onderzoek dit weekeinde het opruimen niet in de weg, zegt ProRail. Een deel van het materiaal blijft ter beschikking van justitie. Zo wordt een beschadigd treinstel op een terrein apart gezet om het te laten onderzoeken.