Is biologisch wel zo heel logisch?

Peter Blom, directeur van de Triodos Bank, wierp deze week een forse knuppel in het biologische hoenderhok. De term biologisch is achterhaald, want te weinig onderscheidend en is daarmee een rem op de verdere ontwikkeling van de sector, vindt Blom. De topman van de ideële Triodos Bank ziet bij voorkeur dat de kwaliteit van biologische voeding wordt gekoppeld aan het begrip gezondheid. Pas dan zal de sector de broodnodige prikkel krijgen en voor meer mensen worden ontsloten.

Het is te hopen dat de sector naar Blom luistert. Hij is een goede, maar bezorgde vriend die met zijn boude stelling discussie wil losmaken over hoe verder. Natuurlijk, de eerste reactie is er een geweest van schrikken en slikken. De met veel liefde en dito inspanning opgebouwde biologische sector verdient dit niet, is te horen. Het is echter zwaar overdreven te stellen dat de Triodos Bank de sector in diskrediet brengt of zelfs helemaal van de biologische landbouw af wil, zoals sommige reacties luiden.

Dat juist de geestverwante Triodos Bank de boodschapper is moet de sector toch te denken geven. De jaren van flinke groei zijn over, sterker nog de biologische sector stagneert. Het gestelde doel van 5 procent omzet van het totaal eind 2004 wordt bij lange na niet gehaald. Nederland is daarin niet uniek. Ook in België is de ontwikkeling vastgelopen. In Duitsland dreigt dat ook. Zelfs in Zwitserland, de koploper in Europa met een biologisch aandeel van zeven procent, lijken de grenzen bereikt.

Waarop Blom, en hij zeker niet alleen, wijst is dat er een drempel opdoemt die genomen moet worden. Daartoe moeten de beperkende ideologische veren afgeschud. Professionalisering van de keten en een agressievere benadering van de consument is de boodschap aan de nog tamelijk in zichzelf gekeerde sector. Met lieve acties als 'Biologisch, eigenlijk heel logisch' kom je er niet, zegt Blom. Er moet veel meer duidelijk gemaakt worden wat de winst is van biologische producten, anders is de verdere groei van de sector weinig kansrijk.

Blom kijkt zeker ook met de ogen van een bankier naar de ontwikkelingen. Dat is niet onterecht. Tussen 1995 en 2002 is er 380 miljoen euro aan leningen verstrekt aan het 'biologische' bedrijfsleven. Ruwweg een derde daarvan is afkomstig van de Triodos Bank. Door te pleiten voor een verbreding van de sector, en daarmee voor toenemende groeikansen, wil Blom veiligstellen dat het uitgeleende geld terugkomt, ook over tien jaar nog. Het is tenslotte andermans geld dat Triodos investeert.

Anderzijds houdt de koppeling van biologische voeding aan gezondheid wel een aanzienlijk risico in. Blom gaat natuurlijk niet over een nacht ijs. Gezondheid is onmiskenbaar dé trend in voedingsland. Tevens blijkt uit onderzoek dat zeventig procent van de consumenten 'biologisch' koopt vanwege de gezondheidsaspecten. Maar wel boter bij de vis. Wil biologische voeding haar meerwaarde ontlenen aan gezondheid, dan moeten daar bewijzen voor komen. Dat zal nog een hele toer worden, want tot nu toe blijkt dat nergens uit.