'Methode-Ross werkt verlammend in thuiszorg'

Maandenlang leidde hij het protest van de thuiszorg tegen het Haagse snoeimes. Maar inmiddels beseft ook Thuiszorg-baas Bas van den Dungen dat er geen houden meer aan is. Een gesprek over de 'methode-Ross' en kwetsbare klanten.

BUNNIK - Vorig weekend kwam de draai: met de thuiszorg is wel degelijk te praten over bezuinigingen. Al zou Bas van den Dungen, directeur van de Landelijke Vereniging voor Thuiszorg (LVT), dat woord 'draai' natuurlijk nimmer zelf gebruiken. Realisme, daar houdt hij het liever op. ,,Want kun je de huishoudelijke hulp in het huidige politieke klimaat nog wel voor de volle honderd procent collectief, via de AWBZ, blijven financieren?''

Nee dus. Mensen die die hulp zelf kunnen betalen, of zich daarvoor aanvullend kunnen verzekeren, moeten dat maar doen, vindt Van den Dungen. ,,Alleen zo kunnen we de hulp voor de kwetsbare groepen veilig stellen: die groep bestaat uit zo'n 180000 mensen, twee derde van de totale groep die nu huishoudelijke hulp krijgt. Mensen die het niet zelf kunnen betalen, niet kunnen terugvallen op familie of buren en anders in een verpleeghuis belanden.

En daarmee heeft staatssecretaris Ross (welzijn) de LVT precies waar zij de sector hebben wil: niet voor niets zet dit kabinet hard in op de 'eigen verantwoordelijkheid van de burger'.

Van den Dungen: ,,Maar het is ook ons verhaal. Al in 2000 brachten wij een nota uit waarin dit alternatief nadrukkelijk ter discussie is gesteld.''

In die nota stond echter ook dat de LVT hier niet voor kiest. Tja, legt Van den Dungen uit: ,,Toen was de urgentie er nog niet.''

In welke mate is dit 'nieuw realisme' in de thuiszorg ingegeven door het publicitaire geweld waarmee staatssecretaris Ross de sector onder vuur neemt? Afgelopen weekend verweet zij de sector nog 'strategisch gedrag': de thuiszorg zou, om productie veilig te stellen, duurdere zorg gaan verlenen.

,,Er doet zich in één regio een afname van meer dan dertig procent in de huishoudelijke zorg voor en een stijging van meer dan zestig procent bij de persoonlijke verzorging'', lichtte de staatssecretaris in de Tweede Kamer haar beschuldiging toe.

En een paar weken eerder lekte al uit dat aan 150000 mensen zonder medische indicatie thuishulp wordt verleend, waarover de hele politiek, Ross voorop, natuurlijk schande sprak.

,,Die beschuldigingen slaan werkelijk nergens op'', zegt Van den Dungen. ,,En dat kan de staatssecretaris ook weten.''

Hij pakt een productieoverzichtje van de thuiszorg. ,,Kijk, vorig jaar januari is in totaal 1,83 miljoen uur huishoudelijke hulp verleend, tegen 1,863 miljoen dit jaar. En de verzorging steeg in diezelfde periode van 1,899 miljoen uur naar 1,942 miljoen. Dus een forse verschuiving zie ik niet. Overigens, deze cijfers heeft de staatssecretaris ook.''

Maar Ross zuigt zo'n beschuldiging toch niet uit haar duim?

,,Zij shopt selectief in een groot landelijk onderzoek. Zij vindt daarin één organisatie waar je zo'n verschuiving toevallig wél ziet, en presenteert dat als voorbeeld voor de gehéle thuiszorg. Maar het betreft hier een uitzonderlijke situatie: in Noord-Holland, de regio van die instelling, is er gebrek is aan verpleeghuisbedden en verzorgingshuizen. Logisch dat je dat probeert op te vangen in de thuiszorg. Bovendien: in die regio zien we ook een verschuiving van 'dure' verpleging naar goedkopere verzorging.''

Nog een beschuldiging: 150000 mensen -een kwart van alle cliënten- zouden geen indicatie hebben. Ook dat is uit te leggen, zegt de LVT-directeur. Het betreft hier al oude klanten, wier situatie niet is gewijzigd maar van wie de indicatie niet officieel is verlengd omdat de wachtlijsten bij de gemeentelijke indicatieorganen (Rio's) al voor genoeg rompslomp zorgden. ,,Twee jaar geleden kaartten wij dit aan bij het ministerie. Dat zei toen nog: 'Ga vooral door met zorgverlening.' Want de afhandeling van de wachtlijsten bezorgde de Rio's al voor genoeg werk.'' Een halfjaar geleden bracht de LVT de groep opnieuw ter sprake. En ook toen sloeg het ministerie geen alarm. ,,Maar toen dat aantal van 150000 opeens in de krant opdook, sprak ook Ross er schande van. Terwijl zij al lang wist wat er speelde. Ja, later in de Kamer legt ze dan uit hoe het echt zit. Maar het beeld is dan al gezet.''

Deze 'methode-Ross' werkt verlammend op de sector, waarschuwt Van den Dungen. ,,Het is hopeloos. Wanneer komt de volgende valse aantijging, vragen mensen zich zo langzamerhand af. Waarom zouden we ons druk maken, is de neiging. Zo moet het niet: zo gaat de dynamiek de verkeerde kant op.''