Kritiek op VS-optreden Irak groeit

AMSTERDAM - Rusland heeft de Verenigde Staten gisteren opgeroepen te stoppen met het offensief tegen Iraakse opstandelingen en het gebruiken van 'buitenproportioneel geweld'. Ook elders zwelt de kritiek op het harde Amerikaanse optreden aan.

Het Russische ministerie van buitenlandse zaken roept de VS in een verklaring op terughoudender op te treden. ,,Dat is nodig om een humanitaire ramp te voorkomen en het conflict in Irak niet verder te laten escaleren'', aldus de verklaring. Moskou stelt dat de VS op grond van VN-Resolutie 1483 de plicht hebben zich te onthouden van 'willekeurig en buitenproportioneel geweld'.

Precies een jaar na de val van Bagdad waren de Amerikaanse en andere coalitietroepen gisteren opnieuw op een aantal plaatsen verwikkeld in hevige gevechten. In het zuidoosten werd de stad Koet heroverd op de militie van de radicale sjiitische geestelijke Moektada al-Sadr, die Koefa en het centrum van Najaf nog wel in handen heeft. In Bagdad werden twee Amerikaanse militairen gedood. Sinds de oorlog begon zijn meer dan 600 Amerikaanse militairen om het leven gekomen.

De soennietische stad Falloedja ten westen van Bagdad, waar al dagen zwaar wordt gevochten, kreeg gisteren een korte adempauze. De Amerikaanse bewindvoerder Bremer kondigde een eenzijdig staakt-het-vuren aan om hulpgoederen de stad in te laten en onderhandelingen op gang te brengen. Na anderhalf uur begonnen de beschietingen echter weer. In Falloedja zouden in vijf dagen tijd 300 doden en 400 gewonden zijn gevallen.

Het Amerikaanse optreden lokt niet alleen kritiek uit van Rusland. De Jordaanse koning Abdallah stuurde humanitaire hulp naar Falloedja en hekelde de 'blokkade, het doden en de verwoesting'. Ook leden van de door de VS benoemde Iraakse regeringsraad hebben kritiek. De soenniet Adnane Pachachi zei dat de aanval op Falloedja 'illegaal en totaal onaanvaardbaar' is. Het Koerdische lid Mahmoed Oethman vindt het VS-optreden 'contraproductief' omdat het ook gematigde Irakezen radicaliseert.

Ook de democratische presidentskandidaat John Kerry haalde hard uit naar president Bush. ,,Deze regering zit vast door haar eigen ideologie en arrogantie'', zei Kerry, die de hoop nog niet helemaal verloren heeft. ,,Ja, we kunnen nog slagen, maar jongens, wat is het een stuk moeilijker geworden.''

Persbureau Reuters meldde gisteren dat opnieuw zes buitenlanders gegijzeld zouden worden, van wie vier Italianen. Het bericht kon niet worden bevestigd.