Roodkapje is waar maar niet echt gebeurd

René van Woudenberg maakt een denkfout in zijn beschouwing 'De waarheid van Roodkapje' (Trouw, 6 april), waarin hij zich afvraagt of er iets is waarvan we met recht en zonder misleiding kunnen zeggen dat het 'waar is, maar niet echt gebeurd'. Hij houdt geen rekening met het feit dat het begrip 'waar(heid)' meerdere ladingen heeft. Er zijn waarheden die evident zijn. Met andere waarheden ligt dat anders.

'Waar' en 'waar' zijn niet altijd hetzelfde. Het waarheidsbegrip in de zin 'de tennisbal is rond maar niet rood' heeft te maken met een constatering. Het waarheidsbegrip in de zin 'waar, maar niet echt gebeurd' heeft te maken met een (levens)overtuiging. Datgene waarnaar verwezen wordt -in metaforische zin- heeft betekenis voor degene die van die waarheid overtuigd is. We spreken in dit geval van een relationeel waarheidsbegrip. Waarheid in deze zin veronderstelt een relatie tussen degene die de uitspraak doet en datgene waarheen de uitspraak wijst.

Er is veel waarvan mensen met recht en zonder misleiding kunnen zeggen 'dit is voor mij waar, maar het is niet echt gebeurd'. Om een voorbeeld uit eigen werkplaats te geven; het scheppingsverhaal in zes dagen is voor mij waar, maar ik meen dat het niet op de manier zoals beschreven in het boek Genesis echt gebeurd is. Daarover wordt verschillend gedacht, maar de uitspraak als zodanig is niet misleidend. Ik houd het sprookje van Roodkapje voor waar, maar niet echt gebeurd.