VS willen schulden afschrijven

AMSTERDAM - De Verenigde Staten sturen aan op een volledige afschrijving van de schulden van de armste landen. De rekening van deze hulp gaat echter niet naar de VS maar vooral naar de Wereldbank, zo vrezen hulporganisaties en stafleden van die in Washington gevestigde instelling.

De plannen voor volledige schuldkwijting van de armste landen is niet openbaar gemaakt door de regering-Bush zelf. De informatie komt uit gesprekken tussen Amerikaanse ambtenaren en pressiegroepen (zoals Jubilee USA) die al jaren ijveren voor het compleet schuldenvrij maken van lage inkomenslanden die een zware schuldenlast met zich meetorsen.

Welke landen het Amerikaanse initiatief bevoordeelt, is nog niet duidelijk. Het meest logisch is dat de schuldenreductie plaatsvindt in de groep van 42 landen die daarvoor al eerder door de internationale gemeenschap zijn aangewezen. Van die groep, met onder meer Oeganda, Ghana, Mozambique, Bolivia en Ethiopië, hebben 27 landen al gedeeltelijke schuldkwijtschelding gekregen.

Maar dat is bij lange na nog niet genoeg om de beloften van acht jaar geleden na te komen. Toen beloofden de rijke landen de armste landen een houdbare schuldenlast. Aan rente en aflossing mocht jaarlijks niet meer worden uitgegeven dan 150 procent van de export. Dat percentage wordt vrijwel nergens gehaald. Het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank studeren daarom op een beter instrument om de schuldhoudbaarheid van lage-inkomenslanden te beoordelen.

Eind deze maand, tijdens de jaarvergadering van IMF en Wereldbank staat de schuldenproblematiek op de agenda. Vermoedelijk voorafgaande aan die vergadering wordt ook het Amerikaanse initiatief gelanceerd, krap vier weken voor de presidentsverkiezingen. Pressiegroepen zoals Jubilee vrezen dat de schuldenkwestie zo een middel wordt om de regering-Bush aan een beter imago te helpen in het buitenland. Volgens Neil Watkins van Jubilee USA hoopt Bush in eigen land vooral de kerkelijke stemmers voor zich te winnen -de achterban van Jubilee.

De vrees is ook dat de financiering van het plan de VS niets zal kosten. De Wereldbank zal volgens de VS veel vaker giften moeten doen dan leningen uitschrijven. De kans is volgens de actiegroepen groot dat de rekening voor de schuldkwijting zo een gift van de Wereldbank wordt. Dat verklaart tegelijkertijd ook het verzet bij die instelling. Des te meer dollars als giften de deur uit gaan, des te kleiner wordt de rol van de bank.

Dat de VS nu met een voorstel komen om de volledige schuld af te schrijven kan niet los gezien worden van de Amerikaanse wens om vrijwel de gehele 100 miljard dollar grote schuld van Irak af te schrijven. Dat bedrag is vrijwel gelijk aan de schuld van de 42 landen samen. Het valt die landen nauwelijks uit te leggen waarom zij niet voor volledige kwijting in aanmerking komen.