Onderbanken weigert zijn iepen te toppen

De gemeente Onderbanken en haar bewoners ageren fel tegen de mogelijke kap van zes hectare bomen. Die moeten wijken, zodat de piloten van de Navo-basis in Duitsland obstakelvrij kunnen landen.

GEILENKIRCHEN, SCHINVELD - De ramen trillen, vingers bewegen richting de oren en een normale handeling als telefoneren wordt tijdelijk onderbroken. Zojuist vloog een Boeing 707 die een oefenvlucht hield over de Zuid-Limburgse plaats Onderbanken, onderdeel van gemeente Schinveld.

Bijna dagelijks ondervinden de bewoners veel geluidsoverlast van de vluchten, vertelt Jaques Fijnaut, woordvoerder van de actiegroep Vereniging Stop Awacs Overlast. De Awacs-basis, een Navo-onderdeel, is gelegen in Duitsland, Geilenkirchen, maar de overlast in oostelijk Zuid-Limburg, met meer dan 350000 inwoners een van de dichtstbevolkte gebieden van Nederland, is aanmerkelijk.

Het Schinveldse bos, waarover de Boeing weer naar de basis terugvliegt, is de piloten een doorn in het oog. Bijna letterlijk, want volgens kolonel Jos van Dam, plaatsvervangend commandant van de basis, belemmeren de bomen het zicht op de landingsbaan, die obstakelvrij dient te zijn. Dus moet zes hectare bos worden getopt tot één meter hoogte. De gemeente, de actiegroep en artsenwerkgroep Zuid-Limburg verzetten zich daartegen. Vorige week zondag werden 5000 bomen, beuken, iepen en eiken die het korten niet zouden overleven, symbolisch geadopteerd.

Fijnaut: ,,De basis zegt dat de bomen vanwege de veiligheid gekapt moeten worden. Maar als het onveilig zou zijn, zouden ze op dit moment dus helemaal niet mogen uitvliegen. De overlast neemt alleen maar toe als dit stukje natuurgebied wordt aangetast.''

Daar is Hans Hermans, huisarts in ruste van Onderbanken en lid van de artsenwerkgroep Zuid-Limburg het grondig mee eens. ,,Aangezien het ministerie geen geluidsmetingen wil houden, hebben we dat zelf gedaan. Terwijl kinderen van een basisschool buitenspeelden, hebben wij 85 decibel gemeten. Wettelijk mag op een school hoogstens 70 decibel worden gemeten. Dit geluid kan klachten als concentratie- of gehoorproblemen veroorzaken.''

Niet alleen de geluidshinder is reden tot protest. In 1999 verongelukten vier piloten toen een Boeing een fatale noodlanding maakte. Het toestel crashte in de Schinveldse bossen. Een geluk bij een ongeluk, zeggen buurtbewoners, want het had catastrofale gevolgen kunnen hebben als het toestel in een wijk was beland. ,,Velen hebben enorme angstgevoelens dat zoiets ooit nog eens echt gebeurt'', zegt Hermans.

Volgens Fijnaut heeft de Navo in het verleden gemaakte afspraken met voeten getreden. ,,Er is destijds een convenant gesloten dat de basis 3500 vliegbewegingen op jaarbasis mocht maken. Maar ze maken er veel meer. Boeings 707 zijn toestellen van zeer oude makelij die enorme herrie produceren. Er zou destijds worden nagegaan of er niet met nieuwere, stillere motoren gevlogen kan worden. Daar hebben we nooit meer iets van vernomen. De Awacs-basis neemt de overlast van de plaatselijke bevolking niet serieus.''

Dat doet ze wel, meent kolonel Jos van Dam. ,,De mogelijkheid tot andere minder geluidsproducerende motoren wordt onderzocht, maar die aanschaf kost miljoenen en daar moeten alle partners het mee eens zijn.''

Afgelopen jaar vloog de Navo vanuit Geilenkirchen naar Irak. Van Dam: ,,Er zijn maatregelen genomen om geluidsoverlast tegen te gaan, zoals een maximum aantal vluchten per dag.''

Kolonel Van Dam wil dat de Navo-basis blijft. Maar als uiteindelijk nooit wat met die bomen gebeurt, moet de basis een ander onderkomen zoeken. Dat zou een klap zijn voor de regio, aangezien zo'n 1000 mensen, met name Duitsers, er als ondersteunend personeel werken.

Ook minister Dekker van Vrom ziet graag dat de iepen in het bos getopt worden.

Maar de gemeente Onderbanken, bij monde van wethouder Hans Ubachs van ruimtelijke ordening, gooit de kont tegen de krib en weigert een kapvergunning af te geven.

De minister wil daarom mogelijk een procedure tegen de gemeente beginnen.

,,Dan stappen wij naar de Raad van State'', aldus Ubachs. Zijn gemeente is de overlast spuugzat. ,,We hebben een alternatief gepresenteerd, het met tweehonderd meter verlengen van de landingsbaan in de Duitse richting. Maar dat is door de minister van tafel geveegd. Dit probleem speelt al jaren, maar er verandert niets. Als de Navo hier wil blijven, moeten ze zelf ook wat moeite doen.''