In de poëtische delen speelt ritme een rol

Welk vertrouwd begrip haalt het wel en welk niet in de Nieuwe Bijbelvertaling? Een overzicht in afleveringen.

Voor de sfeer van een gedicht is ritme van groot belang. Met allerlei trucs kan een dichter dit ritme vertragen of versnellen, benadrukken of verdoezelen.

Een veel geroemd voorbeeld van een trage cadans is 'Het huis mijns vaders' van Karel van de Woestijne. Slepender begon er zelden een gedicht: 'In het huis mijns vaders waar de dagen trager waren'. De langzame gang van deze regel wordt vooral veroorzaakt door de herhaling van a-klanken.

Ook in de poëtische delen van de Bijbel speelt ritme een belangrijke rol. Grote delen van de Klaagliederen hebben in het Hebreeuws een traag, enigszins slepend karakter. Klaagliederen 3:1-6 luidt in De Nieuwe Bijbelvertaling:

Ik ben de mens die te lijden heeft onder de stok van zijn toorn.

Hij leidt mij en voert mij - in een licht loos duister.

Tegen mij heft hij zijn hand op, steeds op nieuw, dag na dag.

Mijn vlees en mijn huid doet hij wegte- ren, en al mijn botten breekt hij.

Hij sluit mij in en omringt me met gif en tegenspoed.

Hij laat mij in duisternis wonen, als de doden van eeuwen her.

De vertaler is erin geslaagd het trage ritme terug te laten komen in het Nederlands. Niet door het gebruik van veel a-klanken, maar door de ij-klanken, die hetzelfde effect hebben. Verder zijn er nogal wat plaatsen aan te wijzen waar het gedicht tot stilstand komt: streepjes, punten, komma's. Ten slotte onderstrepen de lange regels die de vertalers gebruiken het klagende karakter van de tekst. Vertalen is soms bijna dichten.