Servië wil terug op toeristische kaart

Servië wil een graantje meepikken van de Olympische Spelen. Het probeert automobilisten op doorreis naar Athene te verleiden een paar dagen te blijven. Nu alleen nog hopen dat er inderdaad door Servië te rijden valt.

BELGRADO - ,,Wie is dat?!'' Je zag het de automobilisten denken die bij de Kroatisch-Servische grens ineens een man zijn hoofd door het raam zagen steken, en hen met een dwingend gebaar en de woorden 'Dit is gratis, welkom in Servië' een zakje in handen duwde.

De uitleg 'Ik ben de minister van handel en toerisme' stelde de verbouwereerde buitenlanders nauwelijks gerust. Pas nadere inspectie van het pakketje, dat allerlei toeristische informatie bevatte, bracht ontspanning. ,,Leuk'', becommentarieerde een Duitser, op doorreis naar Turkije. ,,Thuis kon ik niks over Servië vinden, alleen maar oud spul over Joegoslavië.''

Sinds dit weekeinde krijgen reizigers bij de grens gratis wegenkaarten en gidsjes uitgereikt die het moois van het land tonen. Gebruikmakend van de Olympische Spelen, die naar verwachting de nodige reizigers door het land zullen voeren, probeert Servië een plek te veroveren op de toeristische kaart.

Anders dan in het geval van Kroatië is van herovering nauwelijks sprake, want ook voor 1990 was het land vooral transitgebied. ,,Servië is voor de meeste toeristen een gebied waar je snel doorheen rijdt om bij andere, meer populaire reisdoelen te komen'', aldus de laatste ANWB-gids over het oude Joegoslavië uit 1988 (dat dat overigens destijds 'ten onrechte' noemde). Maar zelfs de transitpassagiers verdwenen toen Servië door sancties en oorlog nagenoeg tot verboden gebied werd verklaard.

Het vertrek van de man die als bron van alle kwaad werd gezien, Slobodan Milosevic, enkele jaren geleden, heeft daar geen substantiële verandering in gebracht. Veelzeggend is dat geen enkele gerenommeerde buitenlandse uitgeverij zich toe nu toe aan een gids over het land heeft gewaagd. Alleen Lonely Planet heeft in zijn 'Eastern Europe'-gids een klein hoofdstuk over Joegoslavië, dat inmiddels Servië-Montenegro heet, maar het enthousiasme spat bepaald niet van de pagina's af.

Dat Servië meer moeite moet doen dan andere potentiële vakantiebestemmingen beseffen ze in Belgrado ook. Diverse folders hebben in ieder geval de titel 'Wordt opnieuw verliefd' meegekregen. Uiteraard worden daarin de vele orthodoxe kloosters aangeprezen (Studenica, Mileseva, Sopocani) en de prachtige natuur. Maar het land wil tevens graag laten weten dat het wel degelijk ook van deze tijd is. Vooral in Belgrado valt de ene na de andere culturele manifestatie te bezien en beluisteren. Dat juist ook daar een dezer dagen het Amerikaanse Dreamteam het opneemt tegen de basketballers van Servië-Montenegro, is mooi meegenomen. Hoeveel meer bewijs is er nodig dat het land niet langer een internationale paria is.

Helaas verloopt de pr-actie tot nu toe niet van een leien dakje. Op dezelfde dag dat minister Boris Dimitrijevic wat onhandig zijn land aan de man/vrouw probeerde te brengen, kopte het dagblad Glas Javnosti: ,,Wie op doorreis in Servië naar de wc moet, kan het beter ophouden tot in Griekenland'', daarmee ook maar aannemend dat de toiletten in het naburige Macedonië in dezelfde staat verkeren.

Lastiger is nog dat Servië dezer dagen de basisvoorwaarde om überhaupt transitreizigers te trekken niet kan garanderen: ongestoorde doorgang. Al weken gonst het van de sociale onrust in het land. Boeren en fabrieksarbeiders, allemaal willen ze meer geld en allemaal gebruiken ze daarvoor een en hetzelfde actiemiddel: wegblokkades. Vorige week ontstonden ellenlange files op de snelweg Belgrado-Nis toen boze mijnwerkers uit Bor diverse trucks dwars over de weg plaatsten om hun eis (uitbetaling van achterstallig loon en privatisering) kracht bij te zetten.

Hoewel zij inmiddels een overkomst hebben gesloten en hun actie hebben beëindigd, zijn anderen nog niet tevreden. Vooral de kwekers van frambozen (Servië is 's werelds grootste producent) zijn al weken bezig via wegblokkades een hogere prijs voor hun product te bedingen. Daar voegden zich deze week de werknemers bij van Jumko, een groot textielcombinaat in het zuiden van het land. Opmerkelijk is dat de vakbond daar uiterst ongelukkig is met de actie. ,,Het brengt ons land alleen maar schade toe', aldus een bestuurder. Euronews heeft in ieder geval al gemeld dat reizigers Servië maar beter kunnen mijden.