Nu Bernhards tweede brief

Prins Bernhard is een moedig mens. Hetgeen hij in zijn open brief aanroert zat hem ongetwijfeld jarenlang dwars en het is goed dat hij zich hierover uitspreekt. Zijn brief is echter ook opmerkelijk vanwege hetgeen waarover hij zwijgt. Mogen we aannemen dat de prins erkent wat hij niet ontkent? En waarom beperkt hij zich tot de periode tot en met de oorlog?

Het zou de moeite waard zijn als de prins openheid van zaken zou geven over zijn rol in de Nieuw-Guinea kwestie. Het is bekend dat de prins een voorstander was van de overdracht van Nieuw-Guinea aan Indonesië, terwijl de Nederlandse regering het gebiedsdeel weigerde af te staan. De prins deelde de opvattingen van de groep-Rijkens, een club met topfiguren uit het bedrijfsleven die het gebiedsdeel aan Indonesië wilde overdragen, om zaken met Jakarta te kunnen (blijven) doen. De Amerikanen wilden de kwestie uit de weg ruimen omdat deze in hun ogen de internationale verhoudingen begon te belasten. In de periode dat de zaak nog allerminst beklonken was, ging prins Bernhard op bezoek in Washington en liet weten de overdracht aan Soekarno volledig te steunen.

In mijn boek 'Een verloren land. De regering Kennedy en de Nieuw-Guinea kwestie 1961-1962' beschreef ik de rol van de prins en haalde een brief aan, die president Kennedy op 16 augustus 1962 schreef aan koningin Juliana, waarin Bernhard wordt bedankt voor zijn hulp. De kogel was toen net door de kerk en Nederland had moeten instemmen met de overdracht van Nieuw-Guinea aan Soekarno. Kennedy was opgelucht en besloot zijn brief aan Juliana 'with warm personal regards to you and to Prince Bernhard, whose thoughtful comments on this difficult issue were helpful to me at an important moment.' De Kennedy Library in Boston bezit stukken die de betrokkenheid van de prins onderstrepen.

De prins beklaagt zich over de gebrekkige onderbouwing van beweringen die over hem zijn gedaan. In 1990 had ik genoemde bewijsstukken opgediept en informeerde bij de prins naar zijn rol. Hij zei dat hij 'op geen enkele wijze betrokken is geweest bij de Nieuw-Guinea kwestie'. Hetgeen dus aantoonbaar onjuist is.

Het zou mooi zijn als de prins met een deel twee van zijn open brief zou komen. Sterker: hij kan daar niet onderuit. Want hij heeft willens en wetens de Doos van Pandora geopend.