Nu ook sparen voor kinderopvang

Drie dagen per week rijdt Ellen Roza 's ochtends om half zes naar haar werk. Maar waarom? Want de bijdrage voor de kinderopvang is opeens verdubbeld. ,,Ik houd nu maar driehonderd euro per maand over.''

AMSTERDAM - Ze hadden het zo aardig geregeld, Ellen Roza en Mark Kuiper. Zij drie dagen in de week werken, hij maandagmiddag vrij en de drie kinderen, tussen de vijf jaar en vier maanden oud, drie dagen in de week naar de kinderopvang. Prima toch?

Totdat begin dit jaar haar werkgever opeens zijn bijdrage aan de kinderopvang halveerde. ,,Het ligt principeel'', zegt Roza. ,,Het is tot hoog in de organisatie besproken, want ook bij veel andere collega's ligt dit moeilijk. Maar uiteindelijk vond mijn werkgever toch dat hij niet alleen hoeft op te draaien voor de kosten van de kinderopvang van tweeverdieners.'' En daarmee verdubbelde hun ouderbijdrage in een klap, tot 900 euro per maand. Want echtgenoot Mark werkt in de ict-sector: ,,Daar zijn geen budgetten voor kinderopvang; het gaat slecht in de ict-wereld.''

Hij heeft het nog uitgerekend. ,,Per saldo houdt Ellen nu 300 euro over aan haar werk. Natuurlijk, ik ben op de hoogte van de fiscale regelingen, waardoor je langs die weg nog wat kan compenseren. Maar die drempel is zo hoog, daar schieten we niets mee op.''

Driehonderd euro overhouden, het is een lachertje. Als Roza 's ochtends in het donker haar huis verlaat of 's avonds in het donker, rond zevenen, weer terugkomt, denkt ze daar maar liever niet aan. ,,Het is dat ik het zo naar mijn zin heb op mijn werk. Maar soms denk ik: waar doe ik het voor?'' Echtgenoot Mark: ,,Vierhonderdvijftig euro per maand extra voor de ouderbijdrage, dat is voor ons heel veel. We moeten echt oppassen met wat we uitgeven. Sparen zit er niet meer in.''

Zoals Roza en Kuiper zijn er velen. Werkgevers zijn niet wettelijk verplicht om bij te dragen aan de kosten van de kinderopvang. En nu het economisch minder gaat, verlagen veel werkgevers hun bijdrage. Harde cijfers hierover ontbreken, maar een enquête die Boink, de belangenvereniging voor ouders in de kinderopvang, vorig jaar uitvoerde, geeft wel een indicatie: bijna een op de vier werkgevers verlaagde vorig jaar zijn bijdrage. In twaalf procent van de gevallen is de bijdrage gehalveerd. Met als gevolg: de ouders moeten bijplussen, bovenop de reguliere prijsstijgingen van de kinderopvang, vorig jaar tot acht procent. Verstandige ouders moeten dus niet alleen sparen voor de rollator van opa, maar ook voor de opvang van kindlief.

,,En dat terwijl de overheid altijd is uitgegaan van de gedachte dat werkgevers, overheid en ouders evenveel bijdragen aan kinderopvang'', zegt voorzitter Gjalt Jellesma van Boink. ,,Maar ouders betalen in werkelijkheid 44 procent, de overheid 36 en werkgevers slechts eenvijfde.'' Dat zal ook niet veranderen in de nieuwe wet basisvoorziening kinderopvang (WBk), die volgend jaar ingaat, verwacht Jellesma. Ook deze wet gaat ervan uit dat de werkgevers van werkende partners beiden evenveel bijdragen in de kinderopvang, maar verplicht hen tegelijk tot niets: de werknemer moet het opnieuw zelf regelen met de baas, bijvoorbeeld aan de cao-tafel.

En dan weet Jellesma precies waar dat op uitdraait: onbetaalbare kinderopvang. ,,Nu al zijn enkele duizenden mensen gestopt met werken, dat wordt alleen maar meer. Ook zal er steeds meer een beroep worden gedaan op oma, de buurvrouw of een kennis. Ga maar na: eenvijfde van de werknemers heeft helemaal geen cao. En de regelingen die in de cao's zijn getroffen, zijn zeer divers en vaak slecht. Soms wordt alleen de opvang van het eerste kind vergoed, soms alleen voor kinderen tot vier jaar. En een bedrijf als Ahold betaalt per maand een bijdrage van 50 euro per kind. De ING kent wel een fonds, maar de jaarlijkse groei daarvan is 2,5 procent, veel te klein dus om de kostenstijging van de kinderopvang bij te benen.''

De WbK voorziet wel in een compensatieregeling voor ouders als een werkgever weigert zijn part te betalen. Maar de regeling geldt drie jaar en plust niet iedereen evenveel bij: een kwart van de ouders zal per saldo meer gaan betalen voor kinderopvang, heeft minister De Geus (sociale zaken) de Tweede Kamer al laten weten. Onder hen tweeverdieners, maar ook ouders die geen enkele bijdrage van hun werkgever ontvangen. Jellesma: ,,En zo blijft Nederland het sukkeltje in Europa: een grote mond over emancipatie, maar daar blijft het verder bij.''