Deco nu de hoop van het Portugese volk

De Russen ruziën en moeten het verder zonder de weggestuurde spelverdeler Mostovoi stellen. Maar ook in het kamp van de Portugezen is er rumoer rond de nummer 10. Wordt het Rui Costa of Deco?

PORTO - In een land dat gebukt gaat onder slechte economische omstandigheden, dat geplaagd wordt door schandalen, is het doemdenken tot kunst verheven. Portugal wordt na België (in 2000) het eerste gastland dat de eerste ronde van het EK niet overleeft.

In een land dat zo graag weer eens iets te vieren heeft, is echter altijd nog een aartsoptimist te vinden. Maar hoe frappant, hij is niet Portugees. De Braziliaanse bondscoach Scolari heeft nog hoop. In 1988 verloor het Nederlands elftal de eerste wedstrijd van het EK in Duitsland met 1-0 van de Sovjet-Unie. Het was een valse start, die uiteindelijk toch leidde tot de Europese titel. Het kán dus nog.

Portugal begon Euro 2004 zaterdag met een onverwachte, maar niet onverdiende nederlaag (1-2) tegen de Grieken. Vanavond is Rusland in Estádio da Luz in Lissabon de tweede tegenstander in groep A. Ook Rusland verloor het eerste optreden, met 1-0 van Spanje. De ploeg van bondscoach Georgi Jartsev maakte een matte indruk. Dat klopt, zei sterspeler Alexander Mostovoi tegen Spaanse journalisten. ,,Wij hebben de afgelopen dagen, ondanks de hitte in de Algarve, veel te hard getraind. De batterij is niet opgeladen, maar leeg.''

Middenvelder Dmitri Alenitsjev van Champions League-winnaar Porto deelde de kritiek, maar dat kwam Jartsev blijkbaar niet ter ore. De bondscoach greep gisteren in en stuurde Mostovoi naar huis. ,,Dit kan ik niet over mijn kant laten gaan'', aldus de geplaagde trainer van een toch al door blessures gehavende ploeg.

De Russen moeten vanavond winnen om uitzicht te houden op een plaats in de kwartfinales. Maar de druk op Portugal, als gastheer, is vele malen groter. De Portugese fans en media eisen van Scolari een drastische ingreep. Dat moet vooral ten koste gaan van Rui Costa, de 32-jarige spelverdeler die zaterdag bovenal verveelde.

Het aangedragen alternatief heet Deco Souza, Braziliaan van geboorte, die in 1998 op 21-jarige leeftijd naar Porto verhuisde. Vorig jaar kreeg hij een Portugees paspoort en debuteerde hij in de nationale ploeg. Die selectie was omstreden. Heel veel fans vonden het maar niets. Maar de kritiek verstomde snel. In zijn debuut op 29 maart 2003, nota bene tegen de Brazilianen, maakte invaller Deco de winnende treffer.

,,De polemiek in Portugal over mijn plaats in de selectie hield meteen op. Van de ene op de andere dag was ik geen overloper meer, maar een held. En dat alles vanwege een niet eens zo mooi doelpunt'', sprak Deco later verwonderd.

Het was een rare dag geweest. ,,Ik raakte bij beide volksliederen geëmotioneerd. Bij het Braziliaanse dacht ik aan mijn vader en aan mijn kinderen die bij hun moeder in Brazilië wonen. Bij het horen van de Portugese hymne huilde ik van trots.''

Deco zelf voelde zich international, de fans rekenden zich rijk met een nieuwe ster. De import-Portugees was echter niet bij al zijn medespelers even welkom. Vooral Rui Costa en Luis Figo hadden problemen met de paspoort-truc en drongen er bij Scolari vergeefs op aan geen beroep op de succesvolle spelverdeler van Porto te doen. ,,Een volkslied kun je uit je hoofd leren, maar een echte Portugees ben je met je hart'', aldus Figo.

Waarschijnlijk was het vooral eigenbelang, van Rui Costa en Figo, de toch wat uitgebluste vedetten. Waarschijnlijk vreesden ze voor hun eigen plaats, of voor een ondergeschikte rol. Scolari had er blijkbaar begrip voor en hield de twee zaterdag de hand boven het hoofd. Misschien wel tegen beter weten in.

Rui Costa was onzichtbaar, Figo soms hinderlijk aanwezig. De vierde keuze bij AC Milan werd in de rust vervangen door de 26-jarige Deco, die vervolgens voor de voeten werd gelopen door Figo. Het leek een bewuste daad. Hier werd een machtspelletje uitgevochten. Tussen een vedette en zijn coach, tussen de oudgediende en de ongewenste nieuwkomer.

O Magico, de import-Portugees, toonde zich de wijste. ,,Figo heeft het recht op zijn eigen mening, hij mag van mij zeggen en vinden wat hij wil. Maar uiteindelijk bepaalt Scolari de opstelling'', sprak Deco, de hoop van het Portugese volk. De coach liet gisteravond in ieder geval weten dat het elftal op een aantal plaatsen gewijzigd zal worden.