Stilte aan de Koreaanse grens

De luidsprekers met luide propaganda aan de grens tussen Noord- en Zuid-Korea zwijgen. Dat is het gevolg van afspraken tussen de twee landen, die formeel nog steeds in oorlog zijn.

AMSTERDAM - De propagandamachine, die aan weerszijden van de zwaarbewaakte grens tussen Noord- en Zuid-Korea een halve eeuw op volle toeren draaide, is stopgezet. Afgebroken worden de levensgrote billboards op Noord-Koreaans grondgebied met teksten in het Koreaans als 'de grootste overwinning in de 21ste eeuw zal zijn voor onze zonneschijn-generaal Kim Jong-il, Hoera, Hoera!' en 'Yankee, go home'.

Afgelopen is het met de Noord-Koreaanse propagandamuziek die vanuit luidsprekers zo'n zes tot twaalf uur per dag was te horen. Ook de Zuid-Koreanen breken hun billboards ('Vrijheid, Overvloed, Geluk') af en de luidsprekers, vanwaaruit teksten schalden over vrijheid en democratie en liedjes van onder meer Boa, Zuid-Korea's razendpopulaire 17-jarige popzangeres.

Aan Zuid-Koreaanse kant moeten zelfs de zes grote peperdure lichtinstallaties -te vergelijken met stadionverlichting- eraan geloven: 1170 lampjes vormden hier elke nacht woorden. Meestal brachten die wereldnieuws, of berichten hoe goed het ging met Zuid-Korea's economie. De berichten werden elke nacht vernieuwd en waren van alle propagandamiddelen het meest effectief, omdat ze een bereik hadden tot vele kilometers landinwaarts.

De drastische maatregelen zijn het gevolg van nieuwe afspraken tussen de twee buurlanden. De Noord- en Zuid-Koreanen vieren deze dagen dat vier jaar geleden de twee leiders van Noord- en Zuid-Korea elkaar voor het eerst officieel ontmoetten. Kim Jong-il van Noord-Korea en Kim Dae-jung van Zuid-Korea spraken af zich in te zetten voor samenwerking, wat wellicht tot een hereniging zou kunnen leiden. Zijn toenadering tot het stalinistische noorden leverde Kim Dae-jung de Nobelprijs voor de vrede op.

De ontmoeting tussen de twee Kimmen in 2000 markeerde het begin van druk diplomatiek verkeer tussen Noord- en Zuid-Korea. De twee zijn, sinds de Koreaanse Oorlog in 1953 in een wapenstilstand eindigde, formeel nog altijd met elkaar in oorlog. De dialoog heeft al verschillende vormen van samenwerking opgeleverd en de ergste kou uit de lucht gehaald.

Maar niet iedereen is gelukkig met de beëindiging van de luidsprekerboodschappen. Een Amerikaanse soldaat, gelegerd in de zogenaamde gedemilitariseerde zone tussen de twee Korea's, vond de muziek overdag wel prettig. De marsliederen, die ook worden gebruikt om de Noord-Koreaanse boeren op het land te motiveren, klonken als rustgevende klassieke muziek. Alleen 's nachts kon hij er niet van slapen.

Dat was nou juist zo goed, zegt Kim Kyong-Chun, de commandant van een groep Zuid-Koreaanse grenswachten. Hij maakt zich zorgen om de veiligheid, nu het 's nachts stil is. ,,Wij werken aan nieuwe systemen om onze grenswachten wakker te houden.''