Poolse partij verkoopt eurozetels

POZNAN - De Poolse populist Andrzej Lepper verkoopt verkiesbare plaatsen voor het Europarlement. De prijzen variëren van een paar honderd euro tot 'aanzienlijk meer' dan 5000 euro.

Jan Masiel draait er niet omheen. Hij heeft fors betaald om de Samoobrona-lijst in Wielkopolska, de regio rondom Poznan, te mogen aanvoeren. Sommigen betalen een paar honderd euro, sommigen vijfduizend. ,,Ik heb aanzienlijk meer betaald'', zegt hij trots. Een goede investering, want succes lijkt verzekerd. Volgens de laatste peilingen wordt Leppers Samoobrona (Zelfverdediging) komende zondag de tweede partij van het land, met 19 procent van de stemmen. Dat betekent zo'n 11 zetels in Straatsburg, waarvan er vrijwel zeker een voor Masiel is. Lepper heeft de laatste tijd uit opportunisme een pro-EU-koers gevoerd, maar van harte is dat niet.

Masiel woont doorgaans in Brussel en geeft er Franse les aan Polen. ,,Hier in Wielkopolska waren de eerste twee plaatsen op de lijst nog vrij, dus ik kon kiezen'', aldus Masiel, die druk doende is om luidsprekers op het dak van zijn auto te installeren.

In de praktijk maken alleen de nummer een en twee kans om gekozen te worden. Behalve een volle beurs moeten kandidaten een hogere opleiding hebben genoten en minstens een vreemde taal spreken. Dat diskwalificeerde het overgrote deel van het partijkader. Vandaar dat Lepper op zoek ging naar kandidaten van buitenaf. ,,Samoobrona zoekt mensen met een hogere opleiding, die hun talen spreken'', bevestigt Masiel. ,,Voor mij is het een manier om me dienstbaar te maken voor Polen'', voegt hij er bescheiden aan toe.

Masiel draagt nog maar een maand de rood-wit gestreepte stropdas, het merkteken van de Lepper-aanhang. Hij heeft dan ook wat moeite om antwoord te geven op vragen over de standpunten van de partij. Maar dat Samoobrona zo anti-Europees zou zijn, is volgens hem niet waar. ,,We willen alleen het toetredingstraktaat heronderhandelen: Meer inkomenssteun voor de Poolse boeren, meer productiesubsidie en hogere productiequota.''

Ook op de vraag waarom Samoobrona als enige partij verkiesbare plaatsen verkoopt, heeft hij een antwoord in de partijlijn klaar. ,,Samoobrona

heeft niet zoveel geld als andere partijen.'' Hij geeft als voorbeeld Marek Siwiec, een naaste medewerker van president Aleksander Kwasniewski, die in Wielkopolska lijsttrekker is voor de post-communistische SLD. ,,Neem nou zo'n SLD met die Siwiec. Die heeft geld zat, maar dat is dan ook een Jood en een communist.''