'Eigen bijdrage zal de zorgvraag niet remmen'

De zorgconsumptie is gematigd, maar niet altijd dóelmatig. Sommige mensen krijgen meer, anderen minder zorg dan goed voor ze is. Dit moet anders, stelt de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg, die niet gelooft dat een eigen bijdrage helpt.

DEN HAAG - Mensen die te makkelijk naar de dokter rennen; huisartsen die bij een verkoudheidje antibiotica voorschrijven: zij kosten onnodig veel geld. Deze overconsumptie komt te veel voor. Maar er is nog altijd een flinke ónderconsumptie: suikerzieken die zich niet regelmatig laten onderzoeken, hartpatiënten die geen aspirine gebruiken. Ook zij kosten onnodig veel geld, want er kunnen bij hen complicaties optreden die nopen tot veel ingrijpender, duurdere ingrepen.

Hoe komen we tot een meer gepaste vorm van zorg, was de vraag van de minister aan de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg (RVZ). Gisteren verscheen het antwoord, het advies 'Gepaste zorg'. Daaruit blijkt dat de Nederlander de gezondheidszorg bescheiden gebruikt, vergeleken bij andere westerse landen. We lopen relatief weinig naar de dokter, gebruiken weinig geneesmiddelen en verblijven minder en gemiddeld korter in het ziekenhuis. 'De meerderheid van de burgers raadpleegt bij huis-, tuin- en keukenklachten minder snel een arts dan de inwoners van onze buurlanden', schrijft de RVZ.

Toch krijgt 65 procent van de gebruikers van benzodiazepinen (slaap- en kalmeringsmiddelen) die ten onrechte voorgeschreven en worden galblaasoperaties vaak onnodig omslachtig uitgevoerd. Bovendien zijn er (te) grote regionale verschillen: zo is de kans dat een patiënt uit Hoogeveen met lage rugklachten in het ziekenhuis belandt, honderd keer groter dan die van een Eindhovense rugpatiënt.

Er kan een gepaster gebruik van zorg worden bereikt, stelt de raad, door van artsen te verlangen dat zij meer volgens landelijke protocollen werken. Verzekeraars moeten via hun contracten daar hogere eisen aan stellen. Er moet ook meer worden gedaan aan het ontwikkelen van goede protocollen en richtlijnen voor bewezen effectieve zorg. Verder moeten burgers worden aangespoord tot gezonder gedrag; de RVZ verwacht dat daar winst te behalen valt. Wanneer de overheid meer doet aan voorlichting en bijvoorbeeld ook een telefonische hulpdienst opricht, kunnen burgers zich beter informeren of het wel zinvol is om een dokter te raadplegen.

Pikant is dat het adviesorgaan van de minister stelt dat diens voorgestelde eigen bijdragen de overconsumptie van zorg niet zullen beïnvloeden en de kosten dus niet zullen drukken. ,,Gegeven het gematigde gebruik van zorg in Nederland, is dat een overspannen verwachting'', stelt RVZ-voorzitter Floris Sanders.